Salı günü Radikal’de Jandarma Genel Komutanlığı için 1933’de yazıldığı tahmin edilen gizli Dersim Raporu’ndan bölümler yayımlandı. Dün de Başbakan bu rapordan bölümler okudu.

Türkiye ilginç bir ülke. Söz konusu rapor, zamanında 100 adet basılmış ve kişiye özel dağıtılmış. İlk kez Kaynak Yayınları raporu 1998’de “Dersim, Jandarma Umum Kumandanlığı Raporu (1932)” başlığıyla bastı. Bu kitabın dördüncü baskısı satışta.

İletişim Yayınları da Orgeneral İzzeddin Çalışlar’ın kütüphanesinde torununun bulduğu bu raporu, ekinde yer alan haritalarla, 2010’da eksiksiz (bir harita eksik) yayımladı. Radikal’de bahsedilen harekat haritası bu sekiz haritadan biri. Bu kitabın da üçüncü baskısı halen piyasada.

Görüldüğü gibi, gizliliği epeyden beri kalmamış ama son derece önemli bir rapor bu. Yayımlandığı sırada ne 1998’de ne 2010’da herhangi bir yankı uyandırdı. Olay yaratmadı. Örneğin; Başbakan 2010’da bu rapordan uzun alıntılar yapma ihtiyacı duymadı. Şimdi duyuyor.

Radikal Kitap Eki’nde tanıtım yazısı da yayımlanmıştı 2010’da ama şimdi ilk defa keşfediliyor muamelesi görüyor. Bu örnek gibi o kadar çok örnek var ki, tarihimizle ilgili. İsteyen tarihimizin bütün tabu konularında bilgi sahibi olabilir bugün Türkiye’de. Yeter ki, tarihimizle yüzleşmeyi sadece işimize gelen konuda, işimize geldiği zaman ve biçimde yapmak olarak anlamayalım. Örneğin; Ermeni Katliamı ile ilgili Divan-ı Harbi Örfi Zabıtları da 2008’de Bilgi Üniversitesi tarafından yayımlandı. Bu zabıtlardan bazı bölümlerin gazetelerde yayımlanması, Başbakan tarafından Meclis kürsüsünden okunması da ilginç olabilir.


Dersim Jandarma Genel Komutanlığı'nın Raporu (1932) / Kaynak Yayınları (BURADA)


Dersim Raporu / İzzeddin Çalışlar / İletişim Yayınevi (BURADA)