Türkiye’de tütün ürünlerinin satış ve kullanımına yönelik yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı ve ekim ayında TBMM’ye sunulması beklenen kanun teklifinde, özellikle çocuk ve gençleri korumaya yönelik kapsamlı sınırlamalar yer alıyor.
Taslakta, 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin satışının ve kullanımının yasaklanması öngörülüyor. Ayrıca 2040 yılından sonra tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen yasaklanması hedefleniyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlanan düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU YASAK
Taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddelerin öne çıktığını belirten Ergüder, 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğanlara tütün ürünlerinin satışının ve kullanımının yasaklanmasının planlandığını söyledi.
Ergüder, “Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere’de bu yasa geçti. Pek çok ülkede geçiyor” ifadelerini kullandı.
2040’TAN SONRA ÜRETİM VE SATIŞ DA YASAKLANABİLİR
Yeni düzenlemeyle yalnızca belirli yaş gruplarına yönelik satışın sınırlandırılması değil, uzun vadede tütün ürünlerinin tamamen piyasadan kaldırılması da hedefleniyor.
Bu kapsamda 2040 yılından sonra tütün ürünlerinin üretim ve satışının yasaklanması planlanıyor.
LOKANTALARDA AÇIK ALANLARA DA SİGARA YASAĞI
Taslakta kapalı alanların yanı sıra açık alanlara yönelik yeni düzenlemeler de bulunuyor.
Ergüder’in aktardığı bilgilere göre lokantaların hem açık hem de kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin tamamen yasaklanması planlanıyor.
Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanları oluşturulması öngörülüyor. Sigara içmek isteyenlerin bu alanları kullanabileceği belirtiliyor.
Ergüder, düzenlemenin özellikle çocuk ve gençlerin sigara kullanımına ilişkin davranışlarını etkileyebileceğini belirterek, “Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek” dedi.
SİGARA PAKETLERİ DE DEĞİŞECEK
Taslakta sigara paketlerine ilişkin standart paket uygulamasının da yer alacağını belirten Ergüder, tüm sigaraların standart paketlerle satışa sunulacağını söyledi.
Ergüder, özellikle 2012 sonrasında kadınlara yönelik pazarlama stratejileri kapsamında ince ve “slim” olarak adlandırılan sigaraların piyasaya sürüldüğünü belirterek, standart paket uygulamasıyla bu ürünlerin de ortadan kalkacağını ifade etti.
18 YAŞ ALTINA SATIŞ İÇİN KİMLİK DOĞRULAMA
Çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemeye yönelik bir diğer düzenlemenin ise kimlik doğrulama sistemi olması planlanıyor.
Ergüder, özellikle ödeme aşamasında yaş kontrolünün güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirterek, “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek” dedi.
TÜRKİYE’DE SİGARA TÜKETİMİ YENİDEN ARTIYOR
Ergüder, Türkiye’nin tütünle mücadelede geçmiş yıllarda önemli adımlar attığını hatırlattı. Türkiye’nin 2003’te Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’ni imzaladığını, 2008’de ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemeyi hayata geçirdiğini belirtti.
Ancak dünyada genel olarak tütün kullanımında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye’de son yıllarda yeniden artış görüldüğünü ifade eden Ergüder, özellikle kadınlar ve gençlerdeki kullanım oranlarına dikkat çekti.
Kadınlarda sigara kullanımının son 10-15 yılda belirgin biçimde arttığını belirten Ergüder, “Kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında. 15-24 yaş grubu kadınlarda ise kullanım oranı yüzde 90’ı aşmış durumda” dedi.
SİGARA SATIŞLARI 2025’TE 8 MİLYAR PAKETE ULAŞTI
Türkiye’deki sigara satışlarının da son yıllarda yükseldiğini belirten Ergüder, 2012’de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını söyledi.
Tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikaların uygulanması gerektiğini savunan Ergüder, özellikle çocuklar ve kadınların korunmasına yönelik düzenlemelerin önemine işaret etti.
DÜNYADA 1,2 MİLYAR KİŞİ TÜTÜN KULLANIYOR
Dünya genelinde en yaygın kullanılan tütün ürünü sigara olurken nargilelik tütün, puro, sarma tütün, pipo ve ısıtılmış tütün ürünleri de kullanılıyor.
Ergüder, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını, her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini belirtti.
Tütün ürünlerinin tüm biçimlerinin sağlık açısından ciddi risk oluşturduğunu belirten Ergüder, tütün dumanına maruz kalan kişilerin de bu zararlardan etkilendiğini ifade etti.
