Avusturya’da eylül ayının başından bu yana 200'den fazla tarantula gözlemi bildirildi. Vatandaşların doğa gözlemlerini paylaşabildiği naturbeobachtung.at platformuna yapılan bildirimlerin 175'i uzmanlar tarafından doğrulandı. Avusturya Doğa Koruma Birliği (Naturschutzbund), bu örümceklerin insanlar için tehlikeli olmadığını, yalnızca kışı geçirecek korunaklı alanlar aradıkları için sonbaharda daha görünür hale geldiklerini belirtiyor.
Bildirimler hangi eyaletlerden geldi?
Güneydoğudaki Steiermark eyaleti, 66 ihbarla ilk sırada yer aldı. Aşağı Avusturya’dan 49, Burgenland’dan 43 ihbar geldi. Karintiya’dan da bildirimler yapıldı. Steiermark ve Karintiya’da yalnızca siyah karınlı tarantula, Viyana ve Aşağı Avusturya’da ise yalnızca Güney Rus tarantulası görüldü. Burgenland’da bu yıl iki tür de gözlemlendi.
Bazı gözlemler araştırmacılar için dikkat çekici bulundu. Aşağı Avusturya’daki Tulln kentinde görülen Güney Rus tarantulası, türün şimdiye kadar kaydedildiği en kuzeybatı noktalarından biri. Doğa Koruma Birliği’nden Carolina Trcka-Rojas, çevredeki bölgede daha önce bu türe ilişkin bir gözlem bildirilmediğini söyledi. Siyah karınlı tarantula ise ağustos sonunda Gail Vadisi’nin aşağı kesimindeki Stossau’da görüldü. Bu kayıt, türün Avusturya’da tespit edildiği en batı nokta oldu.
Neden sonbaharda daha çok görülüyorlar?
Eylülden itibaren erkek örümcekler eş ararken, dişiler ılık sonbahar günlerinde kış için güvenli bir yer arıyor. Doğal ortamlarında yer altı yuvalarına ve kaya çatlaklarına sığınan bu örümcekler, bazen bahçelere, garajlara, evlere ya da dairelere girebiliyor. Bu nedenle gözlem sayısı yılın bu döneminde artıyor.
Bunlar gerçek tarantula mı?
Bildirimleri yapılan örümcekler, Türkçede “tarantula” denilince akla gelen iri, tüylü ve genellikle tropik bölgelerde yaşayan örümceklerden değil, kurt örümceği (Lycosidae) familyasından. Avusturya’da yaşayan iki tür var:
- Güney Rus tarantulası (Lycosa singoriensis): Gövdesi 4 santimetreye kadar uzayabiliyor ve Orta Avrupa’nın en büyük örümceği olarak biliniyor. Sıcak, kumlu ve bitki örtüsü az bölgeleri ve göl kıyılarını tercih ediyor. Ağırlıklı olarak ülkenin doğusunda yaşıyor.
- Siyah karınlı tarantula (Hogna radiata): Daha küçük, gövdesi yaklaşık 2,5 santimetreye kadar büyüyor. Akdeniz kökenli bir tür ve ağırlıklı olarak Burgenland’dan Steiermark ve Karintiya’ya uzanan güney bölgesinde görülüyor.
Güney Rus tarantulası Avusturya’da ilk kez 1920'lerin başında Neusiedl Gölü çevresinde ve Viyana yakınlarında kaydedildi. Yani yaklaşık 100 yıldır ülkede yaşıyor. Siyah karınlı tarantula 1970'lerde Steiermark’ta belgelendi.
Tehlikeli mi?
Uzmanlara göre bu iki tür sağlıklı insanlar için ciddi bir tehlike oluşturmuyor. Örümcekler genellikle kaçıyor ve yalnızca sıkıştırıldığında, tutulduğunda ya da tehdit altında hissettiğinde ısırabiliyor. Isırık ağrı, kızarıklık ve şişliğe yol açabiliyor ve etkisi arı sokmasına benzetiliyor. Alerjisi olanların ve ısırık sonrası şiddetli belirtiler görenlerin bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir. Yara bölgesinin sabunlu suyla yıkanması ve soğuk uygulama genel ilk yardım önerileri arasında yer alıyor.
Nasıl ayırt edilir?
Avusturyalı uzmanlar kesin tanı için fotoğraf göndermeyi öneriyor. Genel ayırt edici özellikler şöyle:
- Ağ örmezler. Av peşinde yerde koşar ve açık zeminde görülürler. Bahçe ya da ev örümcekleri gibi bir ağ görmezsiniz.
- Büyüktürler. Güney Rus tarantulasının dişileri 18-31 milimetre gövde uzunluğuna ulaşabiliyor. Bacaklar bunun dışında.
- Siyah karınlı tarantulanın karnının alt tarafı siyah.
- Kurt örümceği familyasındandırlar, yani gözlerinin dizilişi, yürüyüşleri ve yer yaşamı bu familyaya özgü.
Ne yapmalı?
Doğa Koruma Birliği, bu örümceklerin öldürülmemesini, yakalanıp açık havada, evin yakınındaki bir bahçeye ya da yeşil alana bırakılmasını öneriyor. Her iki tür de Avusturya’da korumada. Toplanmaları ya da evde tutulmaları yasak. Örümcek görenlerin naturbeobachtung.at sitesi ya da aynı adlı uygulama üzerinden fotoğrafla bildirim yapması isteniyor. Bu veriler, türlerin nerelere yayıldığını izleyen araştırmalara katkı sağlıyor.
Avusturya’ya özgü bir eğilim değil
Tarantulaların yeniden yayılması yalnızca Avusturya’da yaşanmıyor. 2025'te yayımlanan bir araştırma, onlarca yıl boyunca sayıları azalan tarantulaların Çekya’da da yeniden yayılmaya başladığını gösterdi. Araştırmacılar, daha sıcak ve kurak yaz aylarını bu yayılmanın başlıca nedenlerinden biri olarak değerlendiriyor.
