ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Senato’yu ve Temsilciler Meclisi’ni kaybetmesinin ardından partisinin yenilgisini İran savaşına bağladı. Vance, 4 Kasım Çarşamba günü X hesabından paylaştığı uzun bir mesajda “Kaybetmemizin nedeni savaş” dedi. Başkan Donald Trump da seçim gecesi savaşın sonuçta payı olduğunu söylemişti. Ancak Trump kararından pişman olmadığını, aynı kararı yeniden vereceğini belirtti.
Vance: “Herkes neden kaybettiğimizi biliyor”
Vance, paylaşımında Cumhuriyetçilerin kaybının yalnızca düşük katılımla açıklanamayacağını savundu. Parti veri analistlerinin katılımı yakından izlediğini, Cumhuriyetçi seçmenlerin birçok eyalette beklenen ya da daha yüksek oranlarda sandığa gittiğini söyledi. Asıl sorunun, 2024'te Trump’a ve kendisine oy veren birçok kişinin bu kez Demokratlara oy vermesi olduğunu belirtti.
Vance, bir kamuoyu araştırmacısıyla seçimden önce yaptığı görüşmeyi anlattı. “Siyasette tanıdığı en akıllı kişilerden biri” olarak nitelediği araştırmacı, Demokratlara yönelen eski Trump seçmenlerine Cumhuriyetçi Parti’ye geri dönmeleri için ne gerektiğini sormuştu. Verilen yanıtlar, Vance’in aktardığına göre dört başlıkta toplandı:
- Savaşı bitirin.
- Hayat pahalılığına ve enflasyona odaklanın.
- Önce Amerika’yı koyun.
- İsrail ile ilişkimizi değiştirin.
Vance, bunu aktardıktan sonra “Kaybetmemizin nedeni savaş. Başkanın kendisi de dün gece bunu söyledi” yazdı. “Bunun, Senato’yu önümüzdeki altı yıl kaybetmeye değdiğini savunmak istiyorsanız, savunun. Katılabilirsiniz ya da katılmayabilirsiniz, ama en azından dürüst olur” dedi. Vance ayrıca önümüzdeki aylarda Cumhuriyetçi çevrelerde “gaslighting” yapılacağını, bazı yerleşik siyasetçilerin çözümün “af” olduğunu söyleyeceğini yazdı.
Vance, televizyon yorumcusu Rachel Campos-Duffy’nin savaşın diplomatik yollarla bitirilmesi çağrısına da destek verdi. Campos-Duffy’nin bu yüzden eleştirildiğini, ancak siyasi tavsiyesinin doğru çıktığını söyledi.
Trump ne dedi?
Trump, seçim gecesi bir Amerikan gazetesine verdiği demeçte İran savaşının seçim sonucunda “bir parçası” olduğunu kabul etti. Ancak doğru olanı yaptığını ve aynı kararı yeniden alacağını söyledi. Çarşamba öğleden sonra Beyaz Saray’da yaptığı bir etkinlikte, savaşın kısa vadede benzin fiyatlarını biraz yükselttiğini ve bu konuda Vance’e katıldığını ifade etti. Vance’in paylaşımına dair sorulduğunda Trump, “Savaş konusunda neler hissettiğini biliyorum” dedi. Vance, Trump’ın bu yanıtını gösteren bir videoyu da paylaştı. Vance’in paylaşımında Trump’la açık bir görüş ayrılığı ifade eden bir cümle yer almadı.
Trump’ın oğlu Donald Trump Jr. da paylaşımı destekledi ve “Buradaki her kelimeye yüzde yüz katılıyorum” yazdı.
Savaşın arka planı
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlattı. Çatışma sekizinci ayında. Savaşın ve gümrük politikalarının benzin ve market fiyatlarını yükselttiği belirtiliyor. Seçim günü yapılan çıkış anketlerine göre seçmenlerin yüzde 74'ü İran savaşını oyunda “çok önemli” ya da “önemli” bir etken olarak gördü. Seçim öncesinde yapılan bir ankette seçmenlerin çoğunluğu Trump’ı “yolsuz” ve “tehlikeli” olarak nitelemişti.
Cumhuriyetçi milletvekilleri de yenilgiden savaşı, gümrük politikalarını, Beyaz Saray balo salonu gibi öncelikleri ve zayıf adayları sorumlu tutuyor.
