ABD’de 3 Kasım Salı günü yapılan ara seçimlerde Demokratlar, Kongre’nin iki kanadını oluşturan Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden aldı. Ülkenin önde gelen televizyon ağlarının tahminlerine göre Demokratlar Senato’da en az 51, Temsilciler Meclisi’nde ise en az 245 sandalye kazanacak. Başkan Donald Trump, sonuçları kabul edeceğini söyledi ancak bunun kendisine yönelik bir tepki olmadığını savundu.
Seçimden önce Cumhuriyetçiler önde idi
Seçim gününe Cumhuriyetçiler, Senato’da 53-47, Temsilciler Meclisi’nde 219-214 farkla önde girmişti. Demokratların Kongre’nin kontrolünü almak için Senato’da net dört, Temsilciler Meclisi’nde net üç sandalye kazanması gerekiyordu. Seçimde Senato’daki 100 sandalyenin 35'i, Temsilciler Meclisi’nin ise 435 sandalyesinin tamamı yenilendi.
Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluk, Temsilciler Meclisi çoğunluğu, 3 Kasım gecesi, doğu saatiyle yaklaşık 22.00'den hemen önce ilan edildi. Yerel saatle 22.00'den hemen önce ilk televizyon ağları tarafından Demokratlara verildi. Senato’daki çoğunluk ise gece yarısına yakın, en az 51 sandalyeyle ilan edildi. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ara seçimde bir partinin Senato’yu ve Temsilciler Meclisi’ni birlikte aldığı bu durum yalnızca beşinci kez yaşanıyor.
Senato’da altı sandalye el değiştirdi
Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki birçok sandalyeyi kazandı. Öne çıkan sonuçlar şöyle:
- Teksas: Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton’ı yendi.
- Kuzey Carolina: Eski Vali Roy Cooper kazandı.
- Güney Carolina: Demokrat aday Annie Andrews kazandı.
- Ohio: Eski Senatör Sherrod Brown kazandı.
- Kansas: Demokrat Adam Hamilton kazandı.
- Iowa: Demokrat Josh Turek kazandı.
- Maine: Demokrat Troy Jackson, Trump’ın 2024'te kaybettiği bir eyaleti temsil eden tek Cumhuriyetçi senatör olan Susan Collins’i yendi.
- Georgia: Demokrat Jon Ossoff koltuğunu korudu.
Demokratlar ayrıca Delaware, Illinois, Massachusetts, Rhode Island ve New Jersey’de de Senato yarışlarını kazandı. New Hampshire’da Demokrat Chris Pappas kazandı. Pappas, Ocak’ta yemin edince ABD Senatosu’na seçilen ilk açık eşcinsel erkek olacak. Cumhuriyetçiler, Batı Virginia ve Florida’daki Senato sandalyelerini korudu. Michigan’da Demokrat Abdul El-Sayed, ilk Müslüman senatör olma yolunda ilerliyor. Ancak yarışın kazananı henüz ilan edilmedi.
Temsilciler Meclisi’nde Demokratlar, Pensilvanya’da Cumhuriyetçilerden iki sandalye aldı.
Valilik seçimlerinde tarihi sonuçlar
Demokrat Keisha Lance Bottoms’ın Georgia’da valiliği Cumhuriyetçi Rick Jackson’dan alması bekleniyor. Bottoms, ABD tarihinde valiliğe seçilen ilk siyah kadın olacak. Teksas’ta Demokrat Gina Hinojosa’nın, 11 yıldır görevde olan Vali Greg Abbott’ın yerine geçeceği tahmin ediliyor. New Mexico’da Deb Haaland vali seçildi. Arkansas’ta ise Cumhuriyetçi Sarah Huckabee Sanders görevini korudu.
Trump: “Sonuçları kabul ederim, ama veto ederim”
Trump, sonuçlar belli olmaya başlayınca sosyal medyadan yaptığı ilk açıklamada seçimde aday olmadığını belirterek, aday olsaydı “ezici farkla” kazanacaklarını yazdı. Sonrasında bir gazeteye verdiği demeçte sonuçları “kesinlikle kabul etmeye hazır” olduğunu söyledi. Demokratlarla çalışmayı beklediğini, “muhtemelen bir uzlaşma yolu” bulacaklarını belirtti. Bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada Demokrat adayların “iyi iş çıkardığını” söyledi ve göç konusunda Demokratlarla çalışabileceğini ifade etti.
Trump aynı zamanda, Demokratların Kongre’den geçirmeye çalışacağı her şeyi veto edeceğini söyledi. Sosyal medyada “VETO” yazılı kırmızı bir şapka görseli paylaştı. Seçim sonuçlarının kendisine karşı bir tepki olmadığını savundu ve kayıplardan sorumlu olarak bir haber kanalını gösterdi. Eski Başkan Barack Obama ise ABD halkının “net bir mesaj gönderdiğini” söyledi.
Önümüzdeki iki yıl ne değişecek?
Demokratlar Ocak’ta Kongre’nin iki kanadını da devralacak. Temsilciler Meclisi çoğunluğu, bütçe ve yasa süreçlerinde Trump’ın gündemini engelleme gücü veriyor. Meclis ayrıca yürütme organına yönelik soruşturmalar yürütebilecek. Senato çoğunluğu ise üst düzey atamaların onayında Demokratlara söz hakkı tanıyacak. Trump’ın veto yetkisi, Demokratların geçireceği yasaların çoğunun yürürlüğe girmesini engelleyebilir. Cumhuriyetçiler, hem Beyaz Saray’ı hem de Kongre’yi kontrol ediyordu. Sonuçlar Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında politikalarını ne ölçüde hayata geçirebileceğini etkileyecek.
Ne oylandı?
Seçmenler yalnızca Kongre’yi belirlemedi. Pek çok eyalette valiler ve eyalet meclisi üyeleri de seçildi. Beş eyalette trans haklarıyla ilgili konular, bazı eyaletlerde ise kürtaja ilişkin düzenlemeler halkoyuna sunuldu. California’da seçmenler, milyarderlerin servetlerine yönelik tartışmalı yeni bir vergi önerisini oyladı. Bu oylamaların sonuçları henüz netleşmedi.
