"Uzaydan gelen hayaletimsi haberciler"
Akademi Genel Sekreteri Ellen Moons, Stockholm'deki basın toplantısında yılın ödülünün "uzaydan gelen hayaletimsi habercilerle ilgili" olduğunu söyledi. Nötrinolar maddeyle neredeyse hiç etkileşime girmediği ve kütleleri yok denecek kadar az olduğu için bilim dünyasında "hayalet parçacıklar" olarak biliniyor.
Buz tabakası dev dedektöre dönüştü
Halzen, yakalanması son derece zor bu parçacıkları tespit etmek için Güney Kutbu'ndaki buz tabakasını dev bir dedektöre dönüştürme fikrini geliştirdi. Amundsen-Scott Güney Kutbu İstasyonu yakınındaki IceCube, yaklaşık 1 kilometreküplük buz kütlesine yerleştirilmiş ışık algılayıcılarından oluşuyor. Halzen, gözlemevinin baş araştırmacısı olarak çalışmalarını sürdürüyor. Proje için dünyanın 14 ülkesinden bilim insanı bir araya geldi.
Evrenin uç olaylarına açılan pencere
Akademiye göre IceCube'ün çalışmaları, süper kütleli karadelikler, nötron yıldızları ve süpernova patlamaları gibi evrenin en uç olaylarının haritalandırılmasında ve kozmik ışınların kökeninin anlaşılmasında çığır açtı. Komite, yüksek enerjili nötrino astronomisinin temelinin atılmasında Halzen'in kişisel vizyonunun, cesur mühendislik yaklaşımının ve kararlılığının belirleyici olduğunu belirtti.
Francis Halzen kimdir?
23 Mart 1944'te Belçika'nın Tienen kentinde doğan 82 yaşındaki Halzen, Louvain Üniversitesi'nden 1966'da yüksek lisans, 1969'da doktora derecesi aldı. 1969-1971 arasında CERN'de çalıştı ve 1972'den bu yana ABD'deki Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde parçacık fiziği, astrofizik ve kozmoloji alanlarında görev yapıyor. 2015'te Balzan Ödülü'nü ve Avrupa Fizik Topluluğu Astropartikül Fiziği ve Kozmolojisi Ödülü'nü aldı.
Ödül ve tören
Halzen, 12 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) tutarındaki para ödülünün sahibi oldu. Nobel Fizik Ödülü bugüne kadar Albert Einstein, Marie Curie, Max Planck ve Niels Bohr gibi isimlere verildi. Ödüller, 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek.
Nobel haftası sürüyor
Pazartesi günü Tıp Ödülü'nün sahipleri açıklanmıştı. İlk iki ödülün ardından Nobel haftası diğer dallarla devam edecek.
