ABD ile Çin arasındaki yapay zeka çipi rekabeti, bu kez bir casusluk krizine dönüştü. Dünyanın en değerli yapay zeka çipi üreticilerinden Nvidia’nın yönetim kurulu, kurucu ortağı ve CEO’su Jensen Huang’ın Çin istihbaratının hedefi olduğu iddialarının ardından bağımsız soruşturma başlattı. Karar, 8 Kasım Pazar günü yayımlanan açıklamayla duyuruldu.
İddia: Çin istihbaratı CEO’ya yaklaştı
ABD basınına yansıyan haberlere göre ABD istihbaratı, Singapur merkezli Megaspeed şirketinin eski yöneticisi Çinli iş insanı Alice Huang’ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından görevlendirildiğini değerlendiriyor. İddiaya göre Alice Huang’ın hedefi, Jensen Huang hakkında bilgi toplamak ve ABD’nin gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e satışına getirdiği kısıtlamaların gevşetilmesi yönünde Nvidia’nın tutumunu etkilemekti. Alice Huang’ın yapay zeka çipi sektöründeki başka üst düzey yöneticilerle de bağlantısı olduğu öne sürüldü.
İstihbarat bilgilerini içeren bir notun geçen bahar Trump yönetiminin politika yapıcılarına iletildiği, bu notta Alice Huang’ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından devşirildiğinin ve Nvidia CEO’suyla ilişkisinin yer aldığı aktarıldı.
Huang’dan itiraf, ancak sır aktardığını kabul etmedi
Jensen Huang, Pazar günü çalışanlarına gönderdiği e-postada evlilik dışı bir ilişkisi olduğunu kabul etti. Mesajında kadının adını anmadı. “Eşime sadık kalmadım” diyen Huang, bunun eşini ve çocuklarını incittiğini belirterek özür diledi. Çalışanlara, yönetim kuruluna, iş ortaklarına ve hissedarlara karşı sorumluluklarında da yetersiz kaldığını söyledi. Huang, herhangi bir şirket sırrını Çin’e aktardığını kabul etmedi.
Nvidia: Güvenlik ya da sır ihlali için neden yok
Nvidia yönetim kurulu, haberlerin ardından soruşturmanın bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşan bir komite tarafından, dışarıdan hukuk danışmanlarının desteğiyle yürütüleceğini duyurdu. Kurul, ulusal güvenliğin ya da şirket sırlarının tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden bulunmadığını, ancak soruşturmanın eldeki tüm bilgileri inceleyeceğini belirtti. Huang’ın soruşturmaya tam destek verdiği ve iş birliği taahhüdünde bulunduğu da açıklandı. Kurul, Huang’a ve liderlik ekibine güveninin sürdüğünü, Huang’ın görevine devam edeceğini bildirdi.
Megaspeed: 4,8 milyar dolarlık çip alımı
Krizin merkezindeki Megaspeed, Nvidia’nın yapay zeka çiplerini satın alan şirketlerden biri. Haberlere göre şirket son iki yılda 4,8 milyar doları aşan Nvidia çipi aldı. ABD Ticaret Bakanlığı da Megaspeed’in, Çin’deki şirketlerin ihracat kısıtlamalarını aşmasına yardım edip etmediğini daha önce incelemişti. Nvidia temsilcileri ise Megaspeed’in ihracat kontrollerini aşma şüphesiyle daha önce incelendiğini söylemiş, Jensen Huang’ın Alice Huang’la temaslarının olağan ticari ilişkiler çerçevesinde kaldığını savunmuştu.
Konu, Washington’ın yapay zeka teknolojisinin Çin’in askeri ve istihbarat kapasitesini artırabileceği endişesiyle bazı Nvidia ürünlerine getirdiği satış sınırlamalarının tam ortasında yer alıyor. Jensen Huang ise uzun süredir bu kısıtlamaların gevşetilmesini savunan isimlerden biri. Aynı zamanda Başkan Donald Trump’ın yapay zeka politikası ve altyapı yatırımlarıyla da uyumlu bir çizgide bulunuyor.
Kongreden çifte baskı
Gelişme, ABD Kongresi’nin gündemine girdi. Temsilciler Meclisi’ndeki üç komitenin Cumhuriyetçi başkanları, Huang’dan Alice Huang’la ilişkisi ve Nvidia’nın yabancı istihbarat faaliyetlerine karşı aldığı önlemler hakkında bilgi vermesini istedi. Milletvekilleri, Huang’ın 18 Kasım’da kapalı oturumda bilgi vermesini talep etti. Demokrat milletvekilleri de ayrıca soruşturma ya da ifade çağrısı yaptı. Siyasetçiler, Trump yönetiminin ilişkiden ne zaman haberdar olduğunu da sorguluyor.
Pekin: Dayanaksız
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pazartesi günü yaptığı açıklamada “Çin casusu” iddiasını dayanaksız bulduğunu söyledi.
Sektörde casus uyarısı
Yapay zeka sektörü, benzer risklere karşı daha önce çalışanlarını uyarmıştı. Birçok şirket, çalışanlarına romantik ya da cinsel ilişki teklif eden olası casuslara karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıda bulundu. Analistler gelişmeyi Huang için bir itibar zedelenmesi olarak yorumluyor ve Huang’ın kısa vadede görevinde kalmasını bekliyor.
Soruşturmanın ne kadar süreceği ve Kongre’nin 18 Kasım’daki oturumunun nasıl bir sonuç vereceği henüz belli değil.
