Yunanistan Parlamentosu, 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklayan tasarıyı cuma günü kabul etti. Reuters’a göre düzenleme 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
Mitsotakis: “Zor ama gerekli”
Başbakan Kyriakos Mitsotakis yasağı nisan ayında, gençler arasında en popüler platformlardan biri olan TikTok’tan yaptığı paylaşımla duyurmuştu. Mitsotakis, adımı “zor ama gerekli” bir önlem olarak tanımlamış, artan kaygı, uyku sorunları ve bağımlılık yaratan tasarımlar nedeniyle sosyal medyayı suçlamıştı. Yunan hükümeti okullarda cep telefonunu daha önce yasaklamış, ebeveyn kontrol platformları da devreye sokmuştu.
Yaş doğrulaması nasıl olacak?
Yasanın en tartışmalı yanı yaş kontrolü. Mitsotakis, sosyal medya şirketlerine kullanıcıların yaşını doğrulayacak ve gizliliği koruyacak bir yöntem geliştirmeleri için iki buçuk ay süre tanıdığını söyledi.
Ebeveynlerin, devletin geliştirdiği Kids Wallet ya da Gov.gr uygulamalarını indirip çocuğun cihazıyla eşleştirmesi gerekecek. Dijital Yönetişim ve Yapay Zekâ Bakanı Dimitris Papastergiou’ya göre uygulamalar, kişisel veriyi en aza indiren “yaş token’ları” kullanıyor. Teknoloji sitesi TechRadar’a göre uygulama platforma yalnızca kullanıcının 15'in altında mı üstünde mi olduğunu bildiriyor, kişinin gerçek yaşını ya da başka bir bilgisini paylaşmıyor. WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları yasağın dışında kalıyor.
Yasaya uyumu Yunanistan’ın yayın kurulu ve veri koruma kurumu denetleyecek. En büyük platformlar ise Avrupa Komisyonu’nun Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında takip edeceği. Uymayan şirketleri DSA kapsamında para cezası bekliyor.
Muhalefet çekimser, sivil toplum endişeli
Muhalefetteki sosyalist PASOK, 13 yaş altına yasak, 13-14 yaş grubuna ise ebeveyn kontrolü getiren alternatif bir tasarı önermiş, bu talebi karşılanmayınca oylamada çekimser kalmıştı.
Sivil toplum kuruluşları da kaygılı. Planların mayısta açıklanması üzerine 25 kuruluş, uygulamada Yunanistan’daki herkesin yaşını kanıtlamak zorunda kalabileceği ve bunun internetteki anonimliği aşındıracağı uyarısında bulunmuştu. Sosyal medya şirketleri ise nisan ayındaki haberlere göre toptan yasakların etkisiz olacağını, uygulamada zorluk çıkaracağını ve savunmasız gençleri yalnızlaştırabileceğini savunuyor.
Avrupa’da ilk adımlardan biri
Yunanistan, Avrupa Komisyonu ile birlikte yaş doğrulama çözümü arayan yedi AB ülkesinden biri. Reuters, dünyada bu alanda ilk yasal adımı geçen yıl Avustralya’nın attığını, Fransa’nın benzer yasasının ise Anayasa Konseyi tarafından ağustosta iptal edildiğini hatırlatıyor. Avustralya, 16 yaş altına yasağı aralık 2025'te getiren ilk ülke olmuştu. Danimarka, Slovenya ve İspanya gibi ülkeler de benzer düzenlemeler üzerinde çalışıyor, Birleşik Krallık ise 16 yaş altı için seçenekleri değerlendiriyor.
Platformların Yunanistan’ın istediği doğrulama sistemini yılbaşına kadar kurup kuramayacağı, önümüzdeki haftaların en önemli sorusu olacak.
