İskoçya’nın en çok ziyaret edilen müzelerinden Kelvingrove Sanat Galerisi ve Müzesi, mumyalanmış Mısırlılara ait kalıntıları sergiden kaldırdı. Müzeyi işleten Glasgow Life, kararın gerekçesini rıza eksikliği olarak açıkladı.
Müzenin History Discovery Centre bölümünü gezen ziyaretçiler, bir lahdin üzerinde kalıntıların sergiden çıkarıldığını bildiren bir uyarı levhasıyla karşılaştı. Sergiden kaldırılanlar arasında Nekht adlı bir rahibin kalıntıları ile Krallar Vadisi’nde bulunduğu belirtilen, kimliği bilinmeyen bir erkeğe ait mumyalanmış sağ el, ayak ve baş yer alıyor.
Levhadaki açıklamaya göre kalıntılar saygı göstergesi olarak sergiden çıkarıldı. Metinde, bu kişilerin ya da soyundan gelenlerin rızası bulunmadığı için sergilememenin daha saygılı olacağı belirtiliyor.
Sıra St Mungo Müzesi’nde
Çalışma Kelvingrove’la sınırlı kalmayacak. Glasgow Life, History Discovery Centre ve Scotland’s Early People galerisindeki arkeolojik insan kalıntılarının da kaldırılması için çalıştığını duyurdu. Kelvingrove’daki işlem bittiğinde St Mungo Müzesi’ndeki bir lahit ve mumyalanmış kalıntılar da sergiden çıkarılacak.
Dayanak: ICOM kuralları ve bir parlamento raporu
Glasgow Life, uygulamanın çağdaş müzecilik anlayışını yansıttığını belirtti. Kuruluş, Uluslararası Müzeler Konseyi’nin (ICOM) Haziran 2026'da yenilenen etik kurallarına dayandığını söyledi. Bu kurallar, müzelerden insan kalıntılarının onurunu gözetmesini istiyor. Kuruluşun atıf yaptığı bir diğer belge ise 2025'te yayımlanan Afrika Tazminatları Parlamentolar Arası Grubu (APPG) raporu. Rapor, Mısır mumyalarının halka açık sergilenmesine son verilmesini istiyor. Ancient Origins’in haberine göre uygulama, henüz kamuoyuyla paylaşılmayan bir taslak rıza politikasına dayanıyor.
Siyasetten sert tepki
Konu, Daily Mail’in 21 Ekim’de yayımladığı haberle gündeme geldi. Haberdeki bilgiler, bir ziyaretçinin sosyal medyada paylaştığı levha fotoğrafıyla ortaya çıkmıştı. Ardından Telegraph, Daily Record ve GB News da konuyu işledi.
İskoç Muhafazakâr Parti milletvekili Murdo Fraser, kararı “woke çılgınlığı” diyerek eleştirdi ve mumyaların bile modern hassasiyetlere kurban gittiğini savundu. Aynı partiden Russell Findlay de kararı, SNP yönetimindeki Glasgow’a yönelik eleştiriyle paylaştı. Konu özellikle sağ eğilimli İngiliz ve ABD’li yayın organlarında geniş yer buldu. Müze cephesinden ise rıza vurgusunun ötesinde ayrıntılı bir açıklama gelmedi.
Mısır mumyalarını sergilemeyi sürdürüyor
Mumyaların kaderi, Mısır’da farklı. Ancient Origins’e göre ülke, kraliyet mumyalarını Ulusal Mısır Medeniyetleri Müzesi’nde (NMEC), rahip mumyalarını ise Başkentler Müzesi’nde sergilemeyi sürdürüyor. Kraliyet mumyaları 2021'de Mısır Müzesi’nden NMEC’e taşınmıştı.
Glasgow Life’ın St Mungo’daki işlemi ne zaman tamamlayacağı ve taslak politikayı yayımlayıp yayımlamayacağı henüz belli değil.
