BALIKESİR – Manyas Gölü kıyısındaki Daskyleion Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, yaklaşık 2 bin 600 yıl öncesine ait bir fırının içinden karbonlaşmış tohumlar ortaya çıkarıldı. Bulgular, antik dönemde yemeğin nasıl pişirildiğini ve hangi bitkilerin tüketildiğini anlamaya yardımcı oluyor. Bu yıl açığa çıkarılan fırın sayısı 7'ye yükseldi.
Fırından 11 farklı bitki türü çıktı
Kazı ekibinin açıkladığı bilgilere göre fırının içindeki tabakadan siyez, gernik (kılçıklı buğday türü), buğday ve altı sıralı arpa çıkarıldı. Bunların yanında baklagillerden bakla, karaburçak, nohut, bezelye, mercimek ve mürdümük ile üzüm tohumlarına ulaşıldı. Aynı toprak içinde balık ve kuş kemikleri de bulundu. Ekip, bu buluntuların dönemin sofrasına dair ipuçları sunduğunu belirtiyor.
Kazılarda ortaya çıkarılan ana kaya çukurunda ise çok sayıda tohum bulundu. Bu çukurun tahıl depolamak için kullanıldığı anlaşıldı. Bu nedenle kazı yalnızca yemeğin nerede pişirildiğini değil, ürünlerin nasıl saklandığını, hangi bitkilerin tüketildiğini ve mutfağın günlük yaşamdaki yerini de ortaya koyuyor.
Tohumlar nasıl günümüze ulaştı?
Kazı ekibinde yer alan uzman arkeolog Yeşim Kirman, tohumların cinsinin ve tarihinin laboratuvar ortamında belirlendiğini söyledi. Kirman’a göre organik malzemelerin normal şartlarda korunması çok zor, ancak kapalı bir tabakada kaldıklarında karbonlaşarak günümüze ulaşabiliyor. Bulunan tohumları da “2 bin 600 yıldır toprağın altında karbonlaşmış halde korunmuş” diye tanımladı. Kirman, bu yılki kazı sezonunun sonuna gelindiğini de belirtti.
Daskyleion neden önemli?
Daskyleion, Balıkesir’in Bandırma ilçesine bağlı Ergili köyü yakınındaki Hisartepe mevkiinde, Manyas Gölü’nün güneydoğu kıyısında yer alıyor. Kentteki kazılar 1954'te başladı ve bugün Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Prof. Dr. Kaan İren başkanlığında sürüyor. Antik kentte Frig, Misya, Lidya, Pers, Makedonya ve Doğu Roma dönemlerine ait izler bulunuyor.
Bölge MÖ 7. yüzyılda Lidya egemenliğine girdi. MÖ 546'da Persler kenti eyalet (satraplık) merkezi yaptı ve hâkimiyetleri yaklaşık 220 yıl sürdü. Bugün Manyas Kuş Cenneti olarak bilinen çevrenin, satrapların saray bahçelerinin (“paradeisos”) küçülmüş hali olduğu söyleniyor.
Daha önce de “mutfak” bulunmuştu
Daskyleion’da mutfak kültürüne dair bulgular ilk kez bu yıl ortaya çıkmıyor. İren’in başkanlığındaki ekip, 2018'de bulunan ve yaklaşık 2 bin 600 yıl öncesine tarihlenen bir Lidya mutfağı üzerinde yıllardır çalışıyor. Bu yapının MÖ 600-550 yılları arasında en az iki kez yangın geçirdiği ve çatı çöktüğü için kap kacağın büyük bölümünün sağlam ele geçtiği açıklanmıştı. Kazılarda daha önce fare kafatası, insan kemiği, balık omurgası ve tohumlar da bulunmuştu. Ekip, bu buluntuları penset ve spatül gibi diş hekimliği aletleriyle ayıklıyordu.
