Paris çevresinde on günü aşkın süredir sürüyen lise eylemleri, sendika çağrısıyla ülke geneline taştı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez'nin açıklamasına göre yalnızca salı günü 440 kişi gözaltına alındı, gözaltına alınanların çoğu reşit olmayanlardan oluştu.
Eylemcilerin Talepleri
Île-de-France'daki liseliler, kalabalık sınıflar, yerine kimse atanmayan öğretmenler ve doldurulmayan engelli öğrenci destek kadroları yüzünden ders işlemenin zorlaştığını söyleyerek okullarının önünde toplanıyor. Eylemler Seine-Saint-Denis ve Val-d'Oise'daki liselerde başladı. Lise öğrencilerinin en büyük sendikası Union syndicale lycéenne (USL), öğretmenlerin yerine bakılmasını, bütçenin artırılmasını ve insanca bir eğitim ortamını talep ediyor.
Pazartesiden salıya
Pazartesi günü yaklaşık 180 okulda blokaj yaşandı, bunların 27'sinde okul tamamen kapatıldığı için polis müdahale etti. O gün 164 kişi gözaltına alındı. Bakan Nuñez, aralarında üç okul müdürünün de bulunduğu sekiz okul çalışanının, on iki kadar lise öğrencisinin ve 12 güvenlik görevlisinin yaralandığını açıkladı.
Salı günü USL, kamu emekçilerinin ulusal eylem gününe denk gelen bir çağrıyla blokajları Fransa'ya yaydı. Eğitim Bakanlığı, gün boyunca 416 okulun etkilendiğini, akşam itibarıyla 45 okulun hâlâ kapalı olduğunu ve 31 öğrenci ile personelin yaralandığını bildirdi. USL ise 3 bin 700 civarındaki lisenin 400'ünün kapatıldığını öne sürüyor. Île-de-France bölgesine bağlı 75 lisede aksama yaşandı, bunların 20'sinde çatışma ve hasar oluştu. Bölge yönetimi hasarın maliyetini 200 bin avro olarak açıkladı, franceinfo'ya göre ise bu rakam bir milyon avroya yaklaşıyor.
Hükümetin tutumu
Nuñez, gözaltıların çoğunun okullarda verilen zarar ile güvenlik güçlerine yönelik şiddet nedeniyle yapıldığını söyledi. Bakan, bir gün önce eylemlerin alışılmış protestolardan çok "kentsel şiddete" benzediğini savunmuştu. Eğitim Bakanı Édouard Geffray ise en az 10 eğitim çalışanının yaralandığını, kuzeyde bir öğretmenin darbedildiğini, Hauts-de-Seine'de bir müdürün havai fişek benzeri mortar atışıyla yaralandığını, Essonne'da bir başka müdürün de ölümle tehdit edildiğini belirtti.
Başbakan Sébastien Lecornu, şiddetin kabul edilemeyeceğini belirtirken, liselerin sorunlarının dinlenmesi ve çözülmesi gerektiğini de ekledi. Lecornu, eylemleri sürdürmeye çağıran Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) milletvekillerini "sorumsuz bir kışkırtmayla" suçladı. Jean-Luc Mélenchon ise hükümetin polis şiddetine yol açan bir bastırma emri verdiğini söyledi.
Polis şiddeti iddiaları
Paris ve Seine-Saint-Denis baro üyesi avukatlar, gözaltına alınan liselilerin hem yakalanma anında hem karakolda "özellikle ağır" polis şiddetine maruz kaldığını duyurdu. Avukatlar şikâyette bulunacaklarını açıkladı. Saint-Denis'deki Paul Éluard Lisesi'nin öğrencileri de her ifade etmeye çalıştıklarında gazlandıklarını anlattı. LFI'li Saint-Denis Belediye Başkanı Bally Bagayoko, polisin flash-ball atışlarına karşılık şiddetin "meşru" olabileceğini söyledi, gençleri şiddetten uzak durmaya da çağırdı. Nuñez bu sözleri "çok ciddi" olarak niteledi.
Sırada ne var?
USL, Eğitim Bakanlığı'nın temsilcilerini bir an önce kabul etmesini istiyor ve perşembe günü eylemlerin yeniden başlatılması çağrısı yapıyor. Eylemler Paris bölgesinin dışına da yayıldı. Rennes'de Bretanya'nın en büyük lisesi olan Brequigny'nin önünde, Belfort'ta ise Condorcet ve Follereau liselerinin çevresinde gerginlik yaşandı. Nice'te 18 lise blokajdan etkilendi.
