YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması’nı onaylayan kanun teklifine destek vermeyeceklerini açıkladı. Özel, 27 Ekim’de il başkanları toplantısında yaptığı konuşmada “Türk askerini Yemen çöllerine göndermeye asla destek olmayız” dedi. Teklif aynı gün TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülmeye başlandı.
Özel: Meclis atlanarak anlaşma yürürlüğe girmiş gibi uygulanıyor
Özel, anlaşmanın Meclis’te onaylanmadan yürürlüğe girmiş gibi uygulandığını savundu. Anayasa’nın 90. ve 92. maddelerinin ihlal edildiğini söyleyen Özel, anlaşma Meclis’e sunulmadan İstanbul’da koordinatörlerin atandığını, asker gönderme taahhütlerinin verildiğini öne sürdü. Özel’e göre bu uygulamalar kabul edilemez.
Özel, Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la savunma alanında iş birliği yapmasına karşı olmadıklarını belirtti. Asıl itirazlarının, “savunma işbirliği” adı altında savaş halindeki bir ülkeyle yapılan anlaşmanın Türkiye’yi savaşa taraf yapma riskine yönelik olduğunu söyledi. YENİ Parti’nin Yemen’de savaşın değil barışın tarafında olması gerektiğini savunan Özel, Türk askerinin ABD ve İsrail’in çıkarları için çatışma alanlarına gönderilmesini kabul etmeyeceklerini ifade etti. Konuşmasında iktidarın dış politikasını da eleştiren Özel, bu politikanın “şahsileştiğini” ve ülkeye kazanç sağlamadığını öne sürdü.
Anlaşma ne öngörüyor?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması 7 Ağustos 2026'da Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde imzalandı. 16 maddelik anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılıyor. Böyle bir durumda diğer ülkeler karşılıklı yardım imkânlarının tamamını kullanarak saldırıya uğrayan tarafa derhal yardım edecek. Anlaşmaya göre Riyad’da bir genel sekreterlik ve üç ülkenin dışişleri ile savunma bakanlarından ve genelkurmay başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Yeni üyelerin kabulü de oybirliğiyle yapılacak.
Anlaşma, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki İran destekli Husilerin saldırılarıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde imzalandı. Bu durum, Türk askerinin Yemen’e gönderilip gönderilmeyeceği tartışmasını başlattı.
Hükümetin yanıtı: Çatışma öngörülmüyor
Milli Savunma Bakanlığı (MSB) 8 Ekim’de yaptığı açıklamada, anlaşma kapsamında üzerinde mutabık kalınan askeri kuvvet ve yeteneklerin Suudi Arabistan’a sağlanması ve konuşlandırılması için gerekli tedbirlerin görüşüldüğünü bildirdi. MSB, Türkiye’nin sağlayabileceği askeri kuvvet ve yeteneklere ilişkin sürecin Anayasa ve ilgili mevzuata göre yürütüleceğini belirtmişti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da aynı gün anlaşmanın savunma amaçlı olduğunu, başka ülkelere saldırı için kurulmadığını söylemişti.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 23 Ekim’de Suudi Arabistan’a yönelik olası askeri desteğin temel amacının Katar’da olduğu gibi caydırıcılığı güçlendirmek olacağını açıkladı. Güler, Husilerle herhangi bir çatışmaya girilmesini kesinlikle öngörmediklerini söyledi. Teklifin gerekçesinde de anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğu, herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtiliyor.
Teklif Meclis’te
Kanun teklifi 20 Ekim’de TBMM’ye sunuldu ve 21 Ekim’de Dışişleri Komisyonu’na havale edildi. AKP’nin hazırladığı teklif 9 maddeden oluşuyor. AKP Milletvekili Fuat Oktay’ın başkanlığındaki komisyon, 27 Ekim’de teklifi görüşmeye başladı. Oktay, anlaşmanın Orta Doğu’da “kolektif caydırıcılık kalkanı” oluşturduğunu söyledi. İttifaka yeni üye katılımının çekirdek tarafların, yani Türkiye’nin de onayına bağlı olduğunu vurguladı.
27 üyeli komisyonda AKP 13, YENİ Parti 4, DEM Parti 3, MHP 2, CHP 2, İYİ Parti 2 ve Yeni Yol Grubu 1 üyeyle temsil ediliyor. Teklif komisyonda kabul edilirse Genel Kurul’a gelecek. Askeri güç göndermek ya da yabancı askeri güç kabul etmek için ayrıca Meclis onayı gerekiyor.
Muhalefette görüş ayrılıkları
YENİ Parti, DEM Parti ve İYİ Parti teklife destek vermiyor. Yeni Yol Grubu ise desteğini, Türkiye’nin hangi koşullarda askeri yardım sağlayacağının ve Meclis’in yetkilerinin nasıl kullanılacağının açıklanmasına bağlıyor. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, iktidarın Türkiye’yi İran ve Husilerle doğrudan çatışmaya sürükleyeceğini öne sürdü. Yargı kararıyla CHP Genel Başkanlığı’na gelen Kemal Kılıçdaroğlu ise anlaşmaya “evet” oyu vereceklerini söylemişti. Kılıçdaroğlu, Türkiye’nin çıkarına aykırı bir hüküm bulunursa karşı çıkacaklarını da belirtmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise anlaşmayı “iyi” olarak değerlendirdi.
