Brezilya’da 25 Ekim’deki cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Luiz Inácio Lula da Silva’ya yenilen Senatör Flávio Bolsonaro hakkında yurt dışına çıkış yasağı kararı verildi. Seyahat belgelerini teslim etmesi istenen Bolsonaro’nun süre dolduktan sonra ülkeden ayrılarak ABD’ye gittiği bildirildi. Brezilya Federal Polisi, kendisine ait pasaportları iptal etti.
Seçimden bir gün sonra yasak geldi
Seçimde Lula yüzde 51,79, Bolsonaro yüzde 48,21 oy aldı. Aradaki fark yaklaşık 4,4 milyon oy. Lula dördüncü kez cumhurbaşkanı seçildi. Bolsonaro seçim gecesi bazı usulsüzlükler yaşandığını öne sürerek seçimin iptalini isteyeceğini açıklamıştı. Ancak Liberal Parti yönetimi ertesi gün Lula’nın zaferini kabul etti. Bolsonaro’nun kendisi ise sonucu henüz tanıdığını açıklamadı.
26 Ekim Pazartesi günü Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi (STF) Yargıcı Alexandre de Moraes, Bolsonaro’nun olağan, diplomatik ve İtalyan pasaportları dahil tüm seyahat belgelerini teslim etmesine ve yurt dışına çıkmasının yasaklanmasına karar verdi. Federal Polis, Bolsonaro’ya pasaportlarını 24 saat içinde teslim etmesini bildirdi. Karar, mahkemenin kaçma riskini ve Bolsonaro’nun “önemli mali kaynaklarını” gerekçe göstermesiyle alındı.
Soruşturmaların konusu
Yasak, Bolsonaro’nun yakın arkadaşı ve avukatı Willer Tomaz ile bağlantılı mali işlemler üzerinden yürütülen bir kara para aklama ve döviz kaçakçılığı soruşturması kapsamında verildi. Soruşturma, yasa dışı çevrim içi bahis platformlarıyla ilişkili bir kara para düzeniyle bağlantılı. Karara, Bolsonaro’nun Tomaz’la temas kurmasını yasaklayan bir hüküm de eklendi. Bolsonaro, babası eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’yu konu alan bir filmin finansmanıyla ilgili olası yolsuzluk ve kara para iddialarıyla da Yüksek Mahkeme’de ayrıca soruşturuluyor.
Bolsonaro: “Ülkeyi terk etmeyi düşünmedim”
Bolsonaro, yasağın ardından sosyal medyadan yayımladığı videoda ülkeyi terk etmek gibi bir niyeti olmadığını söyledi. Pasaportunu teslim edeceğini açıkladı, soruşturmayı “saçmalık” ve “siyasi yıldırma girişimi” olarak niteledi. Kararın kardeşi Eduardo Bolsonaro’nun seçim öncesinde yaptığı açıklamalara dayandığını öne sürdü. Avukatlarının karara itiraz edeceği bildirildi.
Süre doldu, pasaportlar iptal edildi
27 Ekim Salı sabahı 24 saatlik süre, pasaportlar teslim edilmeden sona erdi. Federal Polis, Bolsonaro’nun Brezilya pasaportlarını iptal etti. Brezilya basınında yer alan haberlere göre Bolsonaro bu sırada Miami’ye uçmuştu ve kardeşi Eduardo tarafından karşılandı. Eduardo’nun ayrılışı ABD’li yetkililerle koordine ettiği öne sürüldü. Federal Polis’in üst düzey bir yetkilisi, Bolsonaro’nun ülkeden düzenli bir sınır noktası üzerinden çıkmadığını belirtti. Bolsonaro’nun ülkeden nasıl ayrıldığı soruşturuluyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir üst düzey yetkili, Bolsonaro ve ailesine vize verileceğini doğruladı. Bazı Brezilya basın organlarında Trump yönetiminin Bolsonaro’ya sığınma hakkı vereceği ve ayrılışın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından koordine edildiği iddia edildi. Bu iddialar resmî olarak doğrulanmadı.
Lula: “Utanç verici”
Lula, Bolsonaro’nun ülkeden ayrıldığı haberleri üzerine “utanç verici” ifadesini kullandı. Lula, Bolsonaro’nun kalıp suçlamaların doğru olmadığını kanıtlayabileceğini, kendisinin pasaportunu istendiğinde teslim ettiğini söyledi. Bolsonaro ailesi için Brezilya’nın yalnızca ikinci vatan olduğunu da ekledi.
Bolsonaro ailesi ve hukuki süreç
Bolsonaro, Senato görev süresi Şubat ayında sona erdiğinde dokunulmazlığını kaybedecek. Böylece yaklaşık 20 yılı aşan siyasi kariyerinde ilk kez kamu görevinden ayrılacak. Babası Jair Bolsonaro, 2022 seçimlerinin sonucunu tersine çevirmeye yönelik darbe girişimi davasında 27 yılı aşkın hapis cezasına çarptırılmıştı ve ev hapsinde. Jair Bolsonaro da 2022'de Lula’ya yenildiği seçimin ardından ABD’ye gitmiş, daha sonra Brezilya’ya dönmüştü.
