Fransa’daki son protestoların ardından öğretmen maaşları ve çalışma koşulları Avrupa genelinde yeniden tartışılırken, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2026 raporundaki veriler Türkiye’nin karşılaştırılan 28 eğitim sistemi arasında hem ilkokul hem lise öğretmenlerinin fiilî maaşlarında son sırada olduğunu gösteriyor.
Türkiye’de 2025’te ilkokul öğretmenlerinin yıllık ortalama fiilî maaşı 18 bin 669 euro (1 milyon 26 bin 795 TL), lise öğretmenlerinin maaşı ise 17 bin 615 euro (968 bin 825 TL) olarak hesaplandı.
Fiilî maaş, 25-64 yaş arasındaki tam zamanlı öğretmenlerin vergi öncesi yıllık ortalama kazancını ifade ediyor. Temel maaşın yanı sıra performans primleri, tatil ödemeleri ve işle ilgili diğer ödemeler de bu hesaba dahil.
Satın alma gücü hesaba katıldığında Türkiye’nin sırası yükseliyor. OECD’nin satın alma gücüne göre düzeltilmiş karşılaştırmasında Türkiye, ilkokul öğretmenlerinin maaşlarında 11’inci, lise öğretmenlerinin maaşlarında 17’nci sırada yer alıyor.
Avrupa genelinde öğretmen maaşları büyük farklılık gösteriyor. Fransa’daki son protestoların arkasındaki sendikalar da öğretmen maaşlarının artırılmasını, daha fazla personel alınmasını ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.
Bu talepler, öğretmenliği maddi açıdan cazip hâle getirme yönündeki daha geniş Avrupa tartışmasının parçası. OECD’ye göre öğretmenler genellikle benzer eğitim düzeyine sahip çalışanlardan daha az kazanıyor.
Uzmanlar da maaşların öğretmenleri mesleğe çekmek ve meslekte tutmak için yeterince rekabetçi olmadığı uyarısında bulunuyor.
OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2026 raporuna göre ilkokul öğretmenlerine en yüksek maaşı yıllık 74 bin 86 euro (4 milyon 74 bin 730 TL) ile Danimarka veriyor.
İzlanda’da maaş 73 bin 752 euro (4 milyon 56 bin 360 TL), İrlanda’da 69 bin 747 euro (3 milyon 836 bin 85 TL), Almanya’da 69 bin 453 euro (3 milyon 819 bin 915 TL), Avusturya’da ise 65 bin 851 euro (3 milyon 621 bin 805 TL). Bu ülkeler ilk beşi oluşturuyor.
Norveç’te yıllık maaş 59 bin 453 euro (3 milyon 269 bin 915 TL), Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde 59 bin 105 euro (3 milyon 250 bin 775 TL), Kuzey İrlanda’da 57 bin 838 euro (3 milyon 181 bin 90 TL), İskoçya’da 57 bin 619 euro (3 milyon 169 bin 45 TL), Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesinde ise 55 bin 689 euro (3 milyon 62 bin 895 TL).
Galler’de öğretmenler 52 bin 894 euro (2 milyon 909 bin 170 TL), Finlandiya’da 52 bin 272 euro (2 milyon 874 bin 960 TL), İngiltere’de ise 50 bin 727 euro (2 milyon 789 bin 985 TL) kazanıyor. Bu eğitim sistemlerinin tümünde maaşlar 50 bin euroyu (2 milyon 750 bin TL) aşıyor.
Büyük ekonomilerde en yüksek maaş Almanya’da, en düşük İtalya’da
Avrupa’nın büyük ekonomileri arasında öğretmenlere en yüksek maaşı Almanya veriyor.
Onu, tamamında maaşların 50 bin euroyu (2 milyon 750 bin TL) aştığı Birleşik Krallık’ın dört ülkesi izliyor.
Fransa’da öğretmen maaşları 41 bin 968 euro (2 milyon 308 bin 240 TL), İtalya’da ise 32 bin 100 euro (1 milyon 765 bin 500 TL). İspanya için veri bulunmuyor.
Yedi ülkede maaşlar 25 bin euronun altında
Yedi ülkede öğretmenlerin fiili maaşları 25 bin euronun (1 milyon 375 bin TL) altında:
Çekya’da 24 bin 457 euro (1 milyon 345 bin 135 TL),
Macaristan’da 23 bin 181 euro (1 milyon 274 bin 955 TL),
Slovakya’da 22 bin 936 euro (1 milyon 261 bin 480 TL),
Romanya’da 20 bin 805 euro (1 milyon 144 bin 275 TL),
Letonya’da 20 bin 516 euro (1 milyon 128 bin 380 TL),
Yunanistan’da 18 bin 746 euro (1 milyon 31 bin 30 TL)
Türkiye’de 18 bin 669 euro (1 milyon 26 bin 795 TL).
Avrupa Eğitim İşverenleri Federasyonu Genel Sekreteri Daniel Wisniewski, Euronews Business’a yaptığı açıklamada, “Avrupa’daki öğretmen maaşları arasındaki büyük farklar tek bir nedenden değil; ülkelerin gelir düzeylerinden, ücret yapılarından, nitelik koşullarından ve kariyer ilerleme sistemlerinden kaynaklanıyor,” dedi.
Wisniewski, “Vergilendirme, sosyal yardımlar ve ek ödemelerdeki farklılıklar da ülkeler arası karşılaştırmaları zorlaştırıyor,” diye ekledi.
Türkiye, OECD’nin karşılaştırdığı 28 eğitim sistemi arasında ilkokul ve lise öğretmenlerinin fiilî maaşlarında son sırada. Satın alma gücü hesaba katıldığında sırası yükselse de Avrupa’daki ücret farkı sürüyor; uzmanlar öğretmenlere daha iyi maaş verilmesi çağrısı yapıyor.
Fransa’daki son protestoların ardından öğretmen maaşları ve çalışma koşulları Avrupa genelinde yeniden tartışılırken, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2026 raporundaki veriler Türkiye’nin karşılaştırılan 28 eğitim sistemi arasında hem ilkokul hem lise öğretmenlerinin fiilî maaşlarında son sırada olduğunu gösteriyor.
Türkiye’de 2025’te ilkokul öğretmenlerinin yıllık ortalama fiilî maaşı 18 bin 669 euro (1 milyon 26 bin 795 TL), lise öğretmenlerinin maaşı ise 17 bin 615 euro (968 bin 825 TL) olarak hesaplandı.
Fiilî maaş, 25-64 yaş arasındaki tam zamanlı öğretmenlerin vergi öncesi yıllık ortalama kazancını ifade ediyor. Temel maaşın yanı sıra performans primleri, tatil ödemeleri ve işle ilgili diğer ödemeler de bu hesaba dahil.
Satın alma gücü hesaba katıldığında Türkiye’nin sırası yükseliyor. OECD’nin satın alma gücüne göre düzeltilmiş karşılaştırmasında Türkiye, ilkokul öğretmenlerinin maaşlarında 11’inci, lise öğretmenlerinin maaşlarında 17’nci sırada yer alıyor.
Avrupa genelinde öğretmen maaşları büyük farklılık gösteriyor. Fransa’daki son protestoların arkasındaki sendikalar da öğretmen maaşlarının artırılmasını, daha fazla personel alınmasını ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.
Bu talepler, öğretmenliği maddi açıdan cazip hâle getirme yönündeki daha geniş Avrupa tartışmasının parçası. OECD’ye göre öğretmenler genellikle benzer eğitim düzeyine sahip çalışanlardan daha az kazanıyor.
Uzmanlar da maaşların öğretmenleri mesleğe çekmek ve meslekte tutmak için yeterince rekabetçi olmadığı uyarısında bulunuyor.
OECD’nin Bir Bakışta Eğitim 2026 raporuna göre ilkokul öğretmenlerine en yüksek maaşı yıllık 74 bin 86 euro (4 milyon 74 bin 730 TL) ile Danimarka veriyor.
İzlanda’da maaş 73 bin 752 euro (4 milyon 56 bin 360 TL), İrlanda’da 69 bin 747 euro (3 milyon 836 bin 85 TL), Almanya’da 69 bin 453 euro (3 milyon 819 bin 915 TL), Avusturya’da ise 65 bin 851 euro (3 milyon 621 bin 805 TL). Bu ülkeler ilk beşi oluşturuyor.
Norveç’te yıllık maaş 59 bin 453 euro (3 milyon 269 bin 915 TL), Belçika’nın Flaman Bölgesi’nde 59 bin 105 euro (3 milyon 250 bin 775 TL), Kuzey İrlanda’da 57 bin 838 euro (3 milyon 181 bin 90 TL), İskoçya’da 57 bin 619 euro (3 milyon 169 bin 45 TL), Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesinde ise 55 bin 689 euro (3 milyon 62 bin 895 TL).
Avrupa'da 1 milyon euroluk ev için gereken maaş hesaplandı
Avrupa’nın büyük ekonomilerinde reel ücretlerin düşmesi bekleniyor: Almanya hariç
Galler’de öğretmenler 52 bin 894 euro (2 milyon 909 bin 170 TL), Finlandiya’da 52 bin 272 euro (2 milyon 874 bin 960 TL), İngiltere’de ise 50 bin 727 euro (2 milyon 789 bin 985 TL) kazanıyor. Bu eğitim sistemlerinin tümünde maaşlar 50 bin euroyu (2 milyon 750 bin TL) aşıyor.
Türkiye ve Kuzey İrlanda dışında, lise düzeyindeki öğretmenler genellikle ilkokul öğretmenlerinden daha fazla kazanıyor. İskoçya, Litvanya ve Estonya’da ise iki kademedeki maaşlar aynı.
Lise öğretmenlerinin maaşları Türkiye’de 17 bin 615 euro (968 bin 825 TL) ile İzlanda’da 93 bin 938 euro (5 milyon 166 bin 590 TL) arasında değişiyor.
Danimarka’da 85 bin 999 euro (4 milyon 729 bin 945 TL), Almanya’da ise 80 bin 163 euro (4 milyon 408 bin 965 TL) seviyesinde.
Lise öğretmenleri ile ilkokul öğretmenleri arasındaki en büyük maaş farkları İzlanda, Finlandiya, Belçika, Danimarka, Avusturya ve Almanya’da görülüyor. Bu ülkelerde lise öğretmenleri en az 10 bin euro (550 bin TL) daha fazla kazanıyor.
Öğretmenler maaşlarıyla ne kadar alabiliyor?
Maaş rakamları tek başına tabloyu göstermiyor. Bir ülkede fiyatlar yüksekse öğretmenler, maaşları görece yüksek olsa bile başka bir ülkedeki meslektaşlarından daha az mal ve hizmet satın alabiliyor.
Euronews Business, yaşam maliyetlerindeki farkı hesaba katmak için OECD’nin ulusal para birimleri cinsinden verdiği maaş verilerini, Eurostat’ın hanehalkı nihai tüketim harcamalarına ilişkin satın alma gücü pariteleriyle düzeltti.
Sonuçlar, her ülkede aynı miktarda mal ve hizmet satın alabilecek ortak bir birim olan satın alma gücü standardı (PPS) üzerinden ifade ediliyor. PPS ölçümünde AB ortalama fiyatları esas alınırken OECD, satın alma gücü karşılaştırmalarını satın alma gücüne göre düzeltilmiş ABD dolarıyla yapıyor.
Bu hesaplamaya göre karşılaştırılan eğitim sistemleri arasında öğretmenlerin maaşlarıyla en fazla mal ve hizmeti alabildiği ülke Almanya. Fiyat farklarına göre düzeltilen ilkokul öğretmenlerinin yıllık ortalama maaşı Yunanistan’da 21 bin 456 PPS ile en düşük, Almanya’da 64 bin 143 PPS ile en yüksek seviyede.
Wisniewski, satın alma gücü farkları hesaba katıldıktan sonra da ülkeler arasındaki belirgin farkların sürdüğünü, dolayısıyla maaş farklılıklarının yalnızca yaşam maliyetleriyle açıklanamayacağını söyledi.
“Ulusal ücret politikaları, mesleki yeterlilik koşulları, kariyer basamakları, deneyim ve üniversite mezunlarının çalışabileceği diğer mesleklerdeki kazançlar da aradaki farkın sürmesinde önemli rol oynuyor,” dedi.
Almanya’yı Avusturya (58 bin 265 PPS), Danimarka (53 bin 36 PPS), İrlanda (51 bin 226 PPS) ve Belçika’nın Flaman Bölgesi (50 bin 846 PPS) izliyor. Bu beş eğitim sisteminde ilkokul öğretmenlerinin maaşları en yüksek satın alma gücüne sahip.
Sıralamanın diğer ucunda Yunanistan’ın yanı sıra Letonya (24 bin 670 PPS), Slovakya (26 bin 916 PPS), Çekya (27 bin 349 PPS) ve Estonya (28 bin 197 PPS) bulunuyor. Karşılaştırılan eğitim sistemleri arasında ilkokul öğretmenlerinin maaşları bu ülkelerde en düşük satın alma gücüne sahip.
Lise öğretmenlerinin satın alma gücü sıralamasında da Almanya 74 bin 34 PPS ile ilk sırada, Yunanistan ise 23 bin 289 PPS ile son sırada yer alıyor.
Karşılaştırılan büyük Avrupa ekonomileri arasında İtalya 36 bin 964 PPS ile son sırada. Almanya’yı Birleşik Krallık’ın üç ülkesi izlerken İngiltere, 43 bin 91 PPS ile 46 bin 58 PPS’ye ulaşan Fransa’nın gerisinde kalıyor.
Letonya Üniversitesinden Profesör Mihails Hazans, öğretmen maaşlarının satın alma gücü sıralamasında üst sıralarda yer alan ülkelerin kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılasının da AB ortalamasının belirgin biçimde üzerinde olduğunu söyledi.
Hazans, Euronews Business’a, “Bu farkların arkasında gelenekler ve toplumsal normların yanı sıra öğretmen sendikalarının gücü ve yasal maaşların karşılığında öğretmenlerden beklenen fiili iş yükü de bulunuyor,” dedi.
Satın alma gücü sıralamalarında önemli değişiklikler
Nominal maaş sıralaması ile satın alma gücü sıralaması karşılaştırıldığında bazı ülkelerin konumu belirgin biçimde değişiyor. İlkokul öğretmenlerinde en büyük yükselişi Türkiye altı, Polonya beş basamakla kaydediyor. Belçika’nın Fransızca konuşulan bölgesi ile Romanya ise dörder basamak yükseliyor.
Bu ülkeler, fiyat düzeyleri arasındaki fark hesaba katıldığında sıralamada daha üstte yer alıyor.
İzlanda en büyük düşüşü kaydederek ikinci sıradan 12’nci sıraya geriliyor. İsveç ve Estonya da üçer basamak düşüyor.
Satın alma gücüne ilişkin OECD sıralaması, Euronews Business’ın Eurostat dönüşüm oranlarını kullanarak yaptığı hesaplamalardan farklı sonuçlar veriyor.
OECD sıralamasında Türkiye daha üst sırada bulunuyor: İlkokul öğretmenlerinde 11’inci, lise öğretmenlerinde ise 17’nci.
Maaşlar öğretmenleri çekmek ve meslekte tutmak için yeterli değil
Daniel Wisniewski, OECD ülkelerinde ilkokul ve genel ortaöğretim düzeyindeki öğretmenlerin fiili maaşlarının, yükseköğrenim görmüş çalışanların kazancının ortalama yüzde 87-95’i düzeyinde kaldığını belirtti. Bu da benzer niteliklere sahip kişilerin öğretmenlik dışındaki mesleklerde daha fazla kazanabildiği anlamına geliyor.
Wisniewski, “Öğretmen maaşları Avrupa genelinde öğretmenleri mesleğe çekmek ve meslekte tutmak için sürekli olarak yeterince rekabetçi değil,” dedi.
Avrupa Eğitim Sendikaları Komitesi Avrupa Direktörü Jelmer Evers ise öğretmenlerin, benzer nitelik ve sorumluluklara sahip diğer çalışanlarla en az aynı ücreti alması gerektiğini söyledi. Evers’e göre ücretler, öğretmenlik mesleğinin karmaşıklığını ve toplum açısından taşıdığı önemi de yansıtmalı.
(Euro tutarlarının TL karşılıkları yaklaşık rakam olarak 1 euro = 55 TL üzerinden hesaplandı.)
Kaynak: tr.euronews.com
