İngiltere'de kendi işini kurarak yaşamak isteyen girişimciler için ülkenin sunduğu ana yol, yenilikçi kurucu vizesi (Innovator Founder). Bu vize, sahibine İngiltere'de oturma ve kurduğu işi yönetme hakkı veriyor; belirli bir süre sonunda da kalıcı oturuma uzanan bir kapı açıyor.
Ama bu kapıdan geçmek bir sermaye ya da özgeçmiş meselesi değil. Yatırımcı sunumunda alkış alan bir iş fikri, yenilikçi kurucu vizesi masasında bambaşka bir sınava giriyor. Değerlendirmeyi yapan kuruluşun elindeki ölçüt dört kelime: yeni, yenilikçi, uygulanabilir, ölçeklenebilir. Bu dört testin dilinden konuşmayan iş planı, ne kadar parlak olursa olsun kapıda kalıyor. Bu yazı, sürecin adımlarını ve maliyet tablosunu baştan sona anlatıyor.
Dört test tek tek ne soruyor
Vizenin ilk adımı devlete değil, hükümetin yetkilendirdiği bir onay kuruluşuna (endorsing body) yapılıyor. Bu kuruluş iş fikrini dört soruya karşı değerlendiriyor.
Yeni: halihazırda faaliyette olan bir işe ortak olamazsınız, iş sıfırdan kurulmalı. Yenilikçi: fikir piyasadaki her şeyden farklı, özgün bir teklif taşımalı. Uygulanabilir: büyüme potansiyeliyle birlikte gerçekçi bir plan sunmalı. Ölçeklenebilir: istihdam yaratma ile ulusal ve uluslararası pazarlara büyüme planı kanıtlanmalı.
Buradaki kritik ayrıntı sıralamada gizli. Testlerin hepsi aynı anda geçilmeli; üç testte güçlü, birinde zayıf bir dosya onay alamıyor. Yatırımcı sunumlarında en çok alkış alan büyüme hikayesi, örneğin uygulanabilirlik ayağı zayıfsa tek başına yetmiyor.
Bu yüzden hazırlığın ilk işi, iş planını bu dört kelimenin karşısına koyup her testin kanıtını ayrı ayrı işaretlemek. Testlerden birinin cevabı planda yoksa, eksik olan sunum cilası değil, dosyanın kendisidir.
Onay vizeden önce gelir
Başvuru sırası kesin: önce onay, sonra vize. Onay kuruluşuna 1.000 sterlin ödeniyor ve fikir dört teste karşı değerlendiriliyor. Onay çıkarsa vize başvurusu yapılabiliyor: ülke dışından başvuruda harç kişi başı 1.357 sterlin, İngiltere içinden uzatma veya geçişte 1.693 sterlin. Bunlara İngilizce yeterlilik şartı ve yıllık sağlık katkı payı da ekleniyor.
İlişki onayla da bitmiyor. Vize alındıktan sonra 12. ve 24. aylarda onay kuruluşuyla ilerleme görüşmesi zorunlu ve her görüşme 500 sterlin. Görüşmelerin amacı basit: iş planında verilen sözlerin tutulup tutulmadığını kontrol etmek. Kuruluş onayı geri çekerse vize kısaltılabiliyor. Yani iş planındaki her iddia, 12. ayda masaya geri dönecek bir taahhüt.
Üç yıl, iki kontrol noktası, bir hedef
Vize 3 yıl için veriliyor. Süre dolduğunda yeni bir onayla 3 yıl daha uzatmak mümkün ve uzatma sayısında sınır yok. Asıl hedef ise daha yakın: İngiltere'de 3 yılı dolduran kurucu, süresiz oturum (settlement) başvurusu yapabiliyor. Süresiz oturum, vize uzatma zorunluluğu olmadan İngiltere'de kalma hakkı demek ve girişimci ailesiyle birlikte bu hedefe yürüyebiliyor.
Bu 3 yıllık ufuk, rotanın en güçlü tarafı. İngiltere'nin çalışan vizesi rotasında kalıcılık 5 yıl beklerken, işini büyüten kurucu aynı hakka 3 yılda ulaşabiliyor. Karar süreleri de öngörülebilir: ülke dışından başvuruda genellikle 3 hafta, içeriden 8 hafta. Yani iyi işleyen bir dosyada, fikirden İngiltere'ye taşınmaya giden yol aylarla ölçülüyor.
Dosya neden hukuki bir kurgu işi
Özetle yenilikçi kurucu vizesi, iyi bir fikirden çok iyi kurgulanmış bir dosya istiyor. Dört testin kanıt yükü, iki görüşme takvimi ve onayın geri çekilme ihtimali, bu vizeyi bir kerelik başvurudan çok 3 yıllık bir taahhüt haline getiriyor.
Dosyayı bu gözle kuran bir yenilikçi kurucu vizesi avukatı, iş planını dört testin diline çevirirken görüşme takvimine dayanacak gerçekçi hedefler koyuyor. Grape Law gibi Türkçe konuşan girişimcilerle çalışan ofislerin başvuru öncesi ilk baktığı şey de bu yüzden sunum değil, dört testin her birine verilmiş somut cevaplar.
Bu yazıdaki şartlar ve ücretler Eylül 2026 itibarıyla gov.uk üzerinden doğrulanmıştır.
Sorumluluk reddi: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Göçmenlik şartları, ücretler, işlem süreleri ve vize kontenjanları zaman içinde değişebilir. Her göçmenlik başvurusu kendine özgü koşullara bağlıdır. Kendi durumunuza uygun bir değerlendirme için nitelikli bir göçmenlik avukatına danışmanızı öneririz.
