Fransa'da lise eylemleri: Başbakandan 'Bu öfke durduk yere ortaya çıkmıyor' açıklaması
Fransa'da lise eylemleri: Başbakandan 'Bu öfke durduk yere ortaya çıkmıyor' açıklaması
İçeriği Görüntüle

Fransa’da büyük süpermarket zincirlerinin soğutma sistemlerini hedef alan siber saldırı, yüzlerce mağazada taze ve dondurulmuş gıdanın imha edilmesine yol açtı. Olay, Avrupa’da kritik altyapıların güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi.

Saldırı pazar gecesi başladı

Zincirlerin AFP’ye yaptığı açıklamalara göre saldırı pazar gecesinden itibaren soğutma sistemlerini etkiledi. Intermarché’nin bağlı olduğu Les Mousquetaires grubunun sözcüsü, saldırganların soğutma sistemlerini sürekli çözülme (defrost) döngüsüne soktuğunu söyledi. Sözcüye göre buzdolabı ve dondurucuların sıcaklığı yaklaşık altı saat boyunca 50 dereceye kadar yükseldi.

Etkilenen mağaza sayısına ilişkin rakamlar kaynaklara göre değişiyor:

Mousquetaires, ilk açıklamasında yaklaşık 150 Intermarché mağazasının etkilendiğini bildirmişti. Sonraki haberlerde Intermarché ve Netto için en az 300 mağaza söz konusu edildi.
Coopérative U’nun 100'den fazla mağazası etkilendi.
Carrefour, 80 mağazasının saldırıdan etkilendiğini açıkladı.
E.Leclerc ve Monoprix’nin de etkilendiği bildirildi. Leclerc, saldırının bir soğutma ekipmanı tedarikçisini hedef aldığını ve bunun bazı mağazalarındaki sistemleri etkilediğini söyledi.
Fransız basınındaki toplam tahminler 250 ile 400 mağaza arasında değişiyor. Kesin rakam açıklanmış değil.

Gıdalar imha edildi, zarar milyonlarca avro

Intermarché, etkilenen mağazalardaki tüm taze ve dondurulmuş ürünlerin imha edilmek zorunda kaldığını açıkladı. Şirket, sigorta poliçelerinin bu tür olayları kapsamayabileceğini de belirtti. Fransız basınına göre milyonlarca avroluk gıda çöpe gitti. Haguenau bölgesinde yalnızca bir Intermarché ve bir Super U mağazasındaki zararın yaklaşık 270 bin avroyu bulduğu bildirildi. Intermarché ve Netto, saldırının yayılmasını önlemek için 100 mağazanın daha internet bağlantısını kesti.

Paris Savcılığı’na göre olay bazı noktalarda yangınlara da yol açmış olabilir. Savcılık, soruşturmanın mağdurların belirlenmesine, gıda kayıplarının tespitine ve yangınlarla olası bağlantının araştırılmasına yardımcı olacağını açıkladı.

Hedefte Danimarkalı Danfoss’un sistemleri vardı

AFP’ye konuşan kaynaklara göre saldırı, Danimarkalı üretici Danfoss’un soğutma kontrol sistemlerini hedef aldı. Danfoss, etkilenen cihazların büyük bölümünün artık yazılım ve güvenlik güncellemesi almayan eski nesil ürünler olduğunu bildirdi. Şirket özellikle AK-SM800 ve AK-SC355 modellerinin etkilendiğini, AK-SM800'ün bazı sürümlerinde güncelliğini yitirmiş yazılım kullanıldığını belirtti. Danfoss, müşterilerine bu sistemleri yenilemelerini uzun süredir önerdiğini de söyledi. Kaç sistemin etkilendiğini açıklamadı.

Saldırganların sistemlere nasıl girdiği henüz bilinmiyor. Ne perakendeciler ne de Danfoss bu konuda açıklama yaptı. Siber güvenlik şirketi Claroty’nin Team82 ekibi, ağustos başında Danfoss’un AK-SM 800A kontrolcülerinin web yönetim arayüzlerinde birden fazla güvenlik açığı tespit etmişti. Üretici bu açıkları yazılım güncellemesiyle kapatmıştı. Bu açıklarla saldırı arasında bir bağlantı olup olmadığı ise belirsiz.

Ayrıca bir güvenlik araştırmacısı, pazartesi günü internete açık 2 bin 752 Danfoss sistemi tespit ettiğini, bunların 1.590'ının Fransa’da bulunduğunu belirtti.

Hükümet ve AB’den tepki

Cooperative U’nun CEO’su Dominique Schelcher, saldırıyı “benzeri görülmemiş” olarak niteledi. Fransız halkının gıda tedariki için hayati ekipmanların hedef alınmasının “kabul edilemez” olduğunu söyleyen Schelcher, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması için kapsamlı bir soruşturma çağrısı yaptı.

Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu’ya yakın bir kaynak, ulusal siber güvenlik ajansı ANSSI’nin Danimarkalı şirketin yazılımındaki güvenlik açığını önceden tespit edip üreticiyle temasa geçtiğini söyledi. Aynı kaynağa göre diğer Avrupa ülkelerinin de etkilenmiş olması mümkün. Avrupa’daki kurumlarla koordinasyon sürüyor, risk altındaki diğer Fransız şirketleri uyarıldı. AB Tarım ve Gıda Komiseri Christophe Hansen ise X’te yaptığı paylaşımda saldırıyı kınadı ve gıda tedarik sistemlerinin hedef alınmasının artık bir “gerçeklik” olduğunu vurguladı.

Hollanda’da da bir “güvenlik olayı”

Aynı günlerde Hollanda’nın en büyük süpermarket zinciri Albert Heijn’in sahibi Ahold Delhaize de ağ sistemlerinde bir “güvenlik olayı” yaşadığını duyurdu. Şirket önleyici tedbir olarak bazı dijital altyapı bileşenlerini devre dışı bıraktı ve çevrim içi market siparişleri teslim edilemedi. Fransa’daki saldırıyla doğrudan bir bağlantı olup olmadığı bilinmiyor, bağlantıya dair bir kanıt da paylaşılmadı.

“Hibrit saldırı” endişesi

Olay, Avrupa’da kritik altyapıya yönelik siber saldırılara ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde yaşandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geçen ay, Rusya kaynaklı olası “hibrit saldırılara” karşı kritik altyapının korunması için ek önlemler alınması talimatı vermişti. Siber güvenlik şirketi Almond’dan Antoine Hautin, geçmişte internetten yalıtılmış çalışan endüstriyel ekipmanların artık sensörler ve uzaktan izleme sistemleriyle çevrim içi hale geldiğine dikkat çekti. Hautin’e göre saldırının yüzlerce cihazı aynı anda etkileyebilmesi yüksek düzeyde teknik uzmanlık ve planlamaya işaret ediyor.

Saldırıyı henüz kimsenin üstlenmediği, sorumluların kimliğine dair resmî bir açıklama yapılmadığı belirtiliyor.