Avrupa'ya darbe turu

Ebru TOKTAR ÇEKİÇ / Akşam

TBMM Darbeleri Araştırma Komisyonu, AB ülkeleri Yunanistan, Portekiz ve İspanya'ya gezi düzenleyerek, darbe izlerinin nasıl silindiğini, demokratik düzenin nasıl kurumlaştırıldığını yerinde araştırmayı planlıyor.

Komisyonun MHP'li üyesi Özcan Yeniçeri, gezi tarihinin netleşmediğini, sadece bu ülkelere gidilmesi yönünde ilke kararı alındığını söyledi. AK Parti'li Yaşar Karayel de, özellikle İspanya'da diktatör Franco dönemiyle Türkiye'deki darbelerin benzerliğine dikkat çekti. İlke kararı alan komisyon, önümüzdeki günlerde konuyu yeniden görüşerek kesinleştirecek ve gezi tarihini netleştirecek.

FRANCO DÖNEMİ BİZE BENZİYOR
Karayel, özelikle projeksiyonlarını İspanya'daki Franco dönemine çevirdikleri mesajını verdi. Franco döneminin Türkiye'deki üç büyük darbenin özeti olduğunu belirten Karayel, şöyle devam etti:

'General Franco'nun diktatörlük döneminde tıpkı bizdeki 28 Şubat kararları gibi alınmış kararlar var. Siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, dernekler, vakıflar, gönüllü kuruluşlar andıçlanmış. Türkiye'deki gibi bir süreç yaşanmış. Aslında Franco dönemi, 1971 muhtırası, 1980 ihtilali, ve 28 Şubat'ın iç içe geçmiş hali gibi. Yani darbe içinde darbeler dönemi. 12 Eylül gibi ihtilal şartları oluşması için teröre ve insan ölümlerine göz yumulmuş, 28 Şubat süreci gibi toplum mühendisliği yapılmış. Birebir benzerlikler var. Bu dönemde postallı demokrasi uygulanmış. Ama İspanya, Franco döneminin hakkından gelmiş, demokrasiye kavuşmuştur.'

FRANCO DÖNEMİ
İspanya, 1936 - 1939 tarihleri arasında milliyetçilerle cumhuriyetçilerin kanlı savaşına sahne oldu. İç savaş, 17 Temmuz 1936'da General Francisco Franco'nun komutasındaki milliyetçi güçlerin seçimle işbaşına gelen Cumhuriyetçi Halk Cephesi koalisyonuna karşı ayaklanmasıyla başladı. Büyük yıkıma yol açan savaş, 1 Nisan 1939'da milliyetçilerin zaferiyle sonlandı. Diktatör Franco, 1975'teki ölümüne kadar ülkesine yaklaşık 40 yıl kan ağlattı. 2008'de açılan dava İspanya'nın geçmişiyle hesaplaşma dönemine sahne oldu.

İspanya Ulusal Mahkeme Hakimi Baltasar Garzon, 1936 - 1939 iç savaşı ve 1939-1975 Franco döneminde kurşuna dizerek öldürme ve insanlığa karşı işlenen suçlardan General Franco ve dönemin 44 üst düzey yetkilisini sorumlu tutarak dava açmış, ancak daha sonra bu kişilerin ölmüş olmalarından dolayı davayı kapatma kararı almıştı. İspanya'da çıkarılan Tarihi Bellek Yasası ile Franco döneminin izleri silinmeye çalışılmıştı. Portekiz diktatörü Antonio de Oliveira Salazar 1932 yılından 1968 yılına kadar, Yunanistan'daki Albaylar Cuntası da 1967-1974 yılları arasında hüküm sürmüştü.

DARBECİLER BİRBİRİNDEN İLHAM ALMIŞ
Farklı ülkelerdeki darbecilerin birbirinden ilham aldığını, Hitler ve Mussolini'nin birbiriyle örnekleştiğini savunan Karayel, 'Askeri vesayet rejimleri birbiriden etkilenmiştir. Franco döneminde İspanya'da Dışişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı yapmış bir ismin hatıratlarını okudum, uzman arkadaşlar okudu. Türkiye'de darbelere ilişkin yayınlanmış master ve doktora tezlerini de inceledik. AB ülkelerinin darbe süreçlerini nasıl alt ettiğini yerinde görmek lazım. Dinlemeler bittikten sonra üst komisyon karar verirse buralara gideriz' diye konuştu.

Anahtar Kelimeler:
Avrupaya Darbe Turu
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.