Yılbaşından itibaren alışverişte ambalaja da para ödenecek

1 Ocak 2022 tarihinden itibaren marketlerde yeni dönem başlıyor

Güncel 12.08.2021 - 17:52 12.08.2021 - 17:52

Yılbaşından itibaren ambalajlamada kullanılan plastik, cam, metal-alüminyum ve karton atıklar Depozito İade Sistemi (DİS) kapsamına alınacak. Uygulama ile tüketiciler ürün satın alırken bedeliyle birlikte depozito iade ücretini de ödeyecek. Atığı iade edenler parasını geri alacak. 

Atıkların geri dönüşüme kazandırılması amacıyla başlatılacak uygulamaya ilişkin Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Yavuz Eroğlu, sistemin doğru işlemesi halinde Türkiye'de her yıl 1 milyon ton ilave atığın oluşmasının önüne geçilebileceğini söyledi.

Depozito İade Sistemi ile tüketicinin, geri dönüşüme teşvik edileceğini belirten Eroğlu, "Önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek uygulamayla birlikte tüketiciler, ürünleri satın alırken ürün bedeliyle birlikte belirlenen depozito iade ücretini de satış noktasına ödeyecek. Depozito sistemi, tüketiciyi ürünün fiyatı dışında ödenen bedeli geri alabilmek için sistemin belirlediği market veya diğer toplama noktalarına yönlendirecek, tüketici depozite bedelini geri alabilmek için atığı iade edecek. İade bedeli para ya da alışveriş puanı olabilir. Depozito sistemiyle birlikte tüketici için parasal değer ifade edecek atıklar, çevreye çöp olarak atılmayacak ve böylece toplama merkezlerine götürülüp ham maddeye dönüştürülebilecek. Hem çevre korunacak hem ülke ekonomisi kazanacak. Depozito uygulaması, temiz ve geri dönüşüme uygun ham madde elde edilmesine olanak sağlayarak sektörün gelişimini hızlandıracak" dedi.

Türkiye'de yıllık 20 milyar adet içecek ambalajının kullanıldığını ve bunun 9 milyarının pet ambalajlardan oluştuğunu anlatan Eroğlu, DİS ile söz konusu atıkların geri dönüşüme kazandırılması halinde ekonomiye yılda 1,4 milyar lira katkı sağlanabileceğini bildirdi.

Eroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Depozito sisteminin 3 sonucu olur. Birincisi ürünü satın alırsınız, kullandıktan sonra atığını iade edip depozito bedelinizi geri alırsınız. İkincisi ürünü alırsınız, kullandıktan sonra iade etmezsiniz ve depozito bedeli sisteme yani devlete kalır. Devlet o parayı, geri dönüşüm sisteminin büyümesi ve çevrenin korunması için kullanır. Üçüncü şıkta ise ürünü alırsınız ve kullandıktan sonra iade etmezsiniz ama depozito bedeli için atık toplayan birilerine verirsiniz. O kişi de depozito bedelini almak için atığı toplama merkezine götürür ve depozito iade parasını kendisi alır. Her üç şıkta da ambalajların etrafa atılması engellenerek çevrenin korunması sağlanırken hem tüketicinin hem geri dönüşüm sektörünün kazandığı sistem çalışmış olur."

Türkiye'deki genç nüfusun tüketim alışkanları sebebiyle her yıl kullanılan içecek ambalajı miktarının arttığını ve rakamların kişi başı yılda 279, toplamda ise 20 milyar adet olduğunu ifade eden Eroğlu, "2030 başlarında rakamın toplamda 30 milyara çıkacağı öngörülüyor. Dolayısıyla çevreyle uyumlu büyüme modeli için depozito sistemi zorunluluktur. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, sisteminin altyapısını oluşturmak için uzun süredir detaylı çalışma içerisinde. Bu süreçte 30 Aralık 2020 tarihli Resmi Gazete'de, depozito ile ilgili Çevre kanununda değişiklik yapıldı. Çevre Ajansı kuruldu ve Zorunlu Depozito uygulamasına geçiş kararı alındı. Türkiye Çevre Ajansı, sürecin mali ve idari denetimini yaparak sürdürülebilirliğini ve güvenliğini sağlayacak yetkilerle donatıldı. Ambalaj atıkları kontrolü yönetmeliğine göre 1 Ocak 2022 tarihinde cam, alüminyum ve pet ambalajlarının, zorunlu depozito kapsamına girdiği kesinleşti" ifadelerini kullandı.

Eroğlu, plastik içecek atıklarının ilk etapta yüzde 70'inin toplanmasının hedeflendiğine işaret ederek, depozito sisteminin plastik sektöründe geri dönüştürülmüş ham madde tedarik güvenliğini de arttırmaya yardımcı olacağını savundu. Eroğlu, Depozito İade Sistemi'nin, dünyada 15 ülkede uygulandığını bildirerek, bu sistemlerin en büyük avantajının toplama ve geri dönüşüm miktarını arttırması olduğunu, Avrupa'da depozitosuz içecek ambalajlarının toplama oranının yüzde 47, depozito olan alanlarda toplama oranının ise yüzde 94 olduğunu kaydetti.

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@