Zülfü Livaneli: Bugünün insanı daha doyumsuz ve bu yüzden daha mutsuz

Yazar Zülfü Livaneli, cinsel istimar haberlerini duyduduğu zaman sakinleştirici ilaç almak zorunda kaldığını belirtti

Zülfü Livaneli: Bugünün insanı daha doyumsuz ve bu yüzden daha mutsuz

Zülfü Livaneli son kitabı Gölgeler'de Nazım Hikmet, Sabahattin Ali, Yaşar Kemal, Fatih Sultan Mehmet, Aziz Nesin ve Mustafa Kemal Atatürk gibi hayatının bir döneminde yazdıklarını müstear isimle yayınlayan isimleri bir araya getirdi. Bu yazarlara kulak verilmesi halinde Türkiye'nin bambaşka bir yer olabileceğini dile getiren Livaneli, "Bugünün insanı daha doyumsuz ve bu yüzden daha mutsuz. 'Amerikalılaşmaya' çalışan genç kuşaklar yetişti. Ne Sait Faik gibi dülger balığının öneminin farkındalar, ne de Yaşar Kemal gibi denizin küstüğünün. New York'un popüler kültür artıklarıyla yetinmeye çalışıyorlar. Böyle bir kuşakta mutluluk olur mu?" diyor.

Sözcü'den Sercan Meriç'e konuşan Livaneli'nin söyleşinin dikkat çeken kısımları şöyle: 

- Mustafa Kemal Atatürk’ten Nazım Hikmet’e, Sabahattin Ali’den Yaşar Kemal’e 15 yazarın müstear isimleriyle kendilerini bir araya getirdiniz Gölgeler’de… Bu 15 kişiyi seçmenizin nedeni neydi?

Bu seçim biraz rastlantısal oldu diyebilirim. Mustafa Kemal’in müstear isimle yazmasını özellikle seçtim ama diğer isimler o anda aklıma gelenler oldu. Edebiyatımızda daha pek çok müstear var. Aziz Nesin başta gelenlerden biri.

- Gölgeler, Konstantiniyye Oteli’ndeki ‘Edebi ve Ebedi Gölgeler’ bölümünün uzatılmış bir öyküsü. Ancak bu uzun öykünün tadı damağımızda kalıyor. Uzunlukla ilgili kararı nasıl verdiniz? Gerçeklikle kurgu arasındaki dengeyi nasıl sağladınız?

Kitapları yazarken uzunluğa ben değil, o yapıt karar veriyor. Kimisi beş yüz sayfa oluyor, kimisi yüz kusur sayfa. Bu hikayede de öyle oldu. Gerçeklik pek yok aslında. Sadece bilgi düzeyinde var. Bu değerli insanların müstear isimle yazdıklarını biliyoruz ama o takma adların sahiplerinden bağımsız bir biçimde gölgeler aleminde dile gelmesi sadece edebiyatla mümkün olabilir.

- Seçilen müstear isimler arasında sizi en çok şaşırtan hangisi?

Aslında hiçbiri şaşırtmadı. Müstear isimler bazen çok ilginç oluyor. Mesela Nurullah Ataç’ın kendisine ‘Ahfeş’in Keçisi’ adını seçeceği kimin aklına gelir.

'KENTİN DEĞİŞİMİ EDEBİYATÇILARI YARALIYOR'

-Attila İlhan’ın “Bu şehir o eski İstanbul mudur” dizesi de kitapta karşımıza çıkıyor. İstanbul’un değişimi, bozulmasını da kaleme almışsınız. Bu edebiyat dünyasını nasıl etkiliyor sizce?

Pek çok kişi gibi edebiyatçılar da üzülüyor elbette. Yazarlar, şairler mekanlara ve o mekanlarda duyumsanan anılara çok bağlı insanlardır. Bir çeşit “Geçmiş Zamanın Peşinde” oldukları söylenebilir. Bu mekanların kâr hırsıyla, hoyrat eller tarafından yok edilmesi belki de en çok bu duyarlı insanları yaralıyor.

'YENİ DÖNEMDEKİLERİN ESKİSİYLE ALAKASI YOK'

- Müstear isim kullanmanın en büyük nedeni ne? 

Kimisi siyasi baskıdan, kimisi para kazanmak için yaptığı işleri kendisine yakıştıramadısından, kimisi Avni gibi geleneğe uyarak, kimisi de gerçek kimliğini kesinkes saklamak arzusundan.

'BENİ HATIRLAYACAKLARINI SANMAM'

-Siz edebiyat, müzik ve sinema alanındaki gölgenizin, bundan 100 yıl sonra nasıl anılmasını hayal edersiniz?

100 yıl çok uzun bir zaman. Edebiyat ve müzik arşivcileri dışında kimsenin beni hatırlayacağını sanmam.

'KULAK VERİLSEYDİ BAMBAŞKA OLURDU'

- Sabahattin Ali’nin kaleme aldığı “Bize, yarının hastanelerini, darülacezelerini, cezaevlerini dolduracak, cahil, mesleksiz, serseri yüz milyonun lüzumu yok! Bize yeni bir hayat getirecek yeni bir nesil, yeni bir hamle, yeni bir dünya görüşü gerek” satırları ne kadar da güncel öyle değil mi?

Müthiş. Eğer bu bilge yazarlara kulak verilseydi Türkiye bambaşka bir yer olurdu. Bizi bu hale, aşırı nüfus artışı ve milyonlarca kişinin ‘Altına hücum’ dönemi gibi kentlere akması düşürdü. Ne eğitim yetti bu artışa ve akışa, ne altyapı, ne üstyapı. Paris’i beş on yıl içinde on kat büyütün; bakın Paris kalır mı yerinde.

'BUGÜNÜN İNSANI DOYUMSUZ, MUTSUZ'

- Kitapta yaşadıkları acılara, edindikleri dertlere rağmen birbirleriyle şakalaşan, espriler yapan usta yazarları görüyoruz. Bugün bunu çok göremememizin nedeni ne sizce?

Bugünün insanı daha doyumsuz ve bu yüzden daha mutsuz. Ayrıca kabuk değiştirmek isteyen, ‘Amerikalılaşmaya’ çalışan genç kuşaklar yetişti. Ne Sait Faik gibi dülger balığının öneminin farkındalar, ne de Yaşar Kemal gibi denizin küstüğünün. New York’un popüler kültür artıklarıyla yetinmeye çalışıyorlar. Böyle bir kuşakta mutluluk olur mu?

'SAKİNLEŞTİRİCİ İLAÇLAR ALMAK ZORUNDAYIM'

- Bugün çocukların kaçırılıp öldürülmesi, cinsel istismara uğraması, hayvanlara işkence yapılması sizin ruh sağlığınızı nasıl etkiliyor? 

Korkunç. Kulağımıza gelen her olaydan sonra sakinleştirici ilaçlar almak zorunda kalıyorum, o ailelerin acısını etimde, kemiğimde hissediyorum ve itiraf edeyim ki bunu yapan insanlara karşı şiddet uygulama isteğine kapılıyorum. Duyarlı insanları nefretle dolduruyor bu olaylar, sertleştiriyor, yaşama isteğimizi köreltiyor. 50’li yıllarda Ankara’da ilkokul öğrencisiyken Ayla adlı bir kız çocuğu kaybolmuştu. Türkiye aylarca bu çocuğu konuştu, manşetlerde hep Ayla vardı. Çünkü bu olayla tek tük oluyordu. Şimdi nefes alamayacağımız kadar çok

Güncelleme Tarihi: 22 Temmuz 2018, 18:07

Demokrat Haber’e destek olur musunuz? >>>

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER