03
Haz 2021
İktidarın Gerçek Sahipleri ya da Düzenin Koruyucuları: Sessiz Kalanlar

'Bana yaptıklarından dolayı bana tahammülleri yoktu.” Marina Abramovic 'Olur mu, diye ağladım. Evet, dedi, bir sürü insan böyle yapıyor. Onları bir daha görmeme fikri acımı anında dindirdi. İlişkiden kurtulmak, ağlayıp sızlanmalardan,...

MAKALEYİ OKU
22
Mayıs 2021
Yaşadığı Hayatın Bilinci Uyanmasın Ruhunda!

Geçmişe dönüp başından geçen hikâyeleri anlatan anlatıcıları severim. Araya uzun bir zaman girdiğinden yaşananların o anki heyecanına kapılmadan, olayları daha net bir şekilde görerek bilgece anlatırlar. Unuttukları vardır elbet, fazladan...

MAKALEYİ OKU
16
Mayıs 2021
Hani, Nerede O Günler?

'Birden geçmiş günlerimizi anımsadım, omuzlarım titredi, başım önüme düşerek sarsıla sarsıla ağlamaya başladım. Hem kendime acıyor, hem karşımdaki adam için büyük bir üzüntü duyuyordum. Geçmişte kalan, şimdi yaşantımızın...

MAKALEYİ OKU
11
Mayıs 2021
Kültürel Irkçılık ve Bernard Malamud’un Çırak’ı Üstüne

Bilmek ve anlamak muhtemelen ırkçılık için panzehirdir (burada biyolojik ırkçılıktan bahsetmiyorum özellikle, zira günümüzde ırkçılık daha çok kültürel anlamında yapıyor), ama yeterli değildir, onlar ya da başkası dediğimiz uzağı...

MAKALEYİ OKU
22
Nis 2021
Hadi Bakalım, Piç Neytullah!

Bir yaşam öyküsünü yazmak/sunmak kolay gelebilir ilk başta, ancak bu kişi ünlü ya da pek de kitlelerce tanınmış biri değilse bu biraz zor. Zor, çünkü onun elinden tutup bol ışıklı sahneye koyabilecek kimsesi olmadığı gibi yüzüne tutulan...

MAKALEYİ OKU
26
Mar 2021
Ereb Şemo ve Dımdım Kalesi

Dımdım Kalesi Destanı'nın bir hâlini ya da bir versiyonunu sözlü olarak ben de dinlemiş birisiyim. Bir hâli diyorum çünkü kabul edersiniz ki sözlü bir anlatım dilden dile, yöreden yöreye ve hatta ağızdan ağza bile farklılıklar gösterebilir....

MAKALEYİ OKU
14
Mar 2021
Çehov'un Tekinsiz Hâli: Taşralı

Çehov'u ne zaman okusam yazdıklarına hayran kalmadan duramam. Sanırım çok az yazar onun kadar karakterlerini canlı gösterebilmeyi başarabilmiştir. Karakterlerine tarafsız yaklaşımı neredeyse onun her öyküsünde göze çarpar. Ve Çehov'un...

MAKALEYİ OKU
03
Mar 2021
Piç Neytullah ve Dilin Hikâyesi

2013'te 'Kafamdaki Bitler” adıyla yayımlanmıştı ancak torunlarıyla son görüşmemizde yapıtın adının dedelerinin hikâyesini yeterince ifade edemediğini dile getirdiler. İyice düşünüp taşındıktan sonra 'Piç Neytullah'ın...

MAKALEYİ OKU
25
Şub 2021
Mutasavvıf Der ki, “Bilmek Başa Beladır”

Asi çocuklarını terbiye etsin diye babalar mı ülkeyi yönetenlerin eline sopayı tutuşturduğu ya da iktidarlar mı asi çocuklarını terbiye etsin diye babaların eline sopa verdiği sorusu uzun zamandır benim de zihnimi kurcalar. Yoksa işin aslı...

MAKALEYİ OKU
11
Şub 2021
Chinua Achebe'nin “Parçalanma”sı Üzerine

Uluslararası ün yapmış birçok yazar doğup büyüdüğü ve yaşadığı toplumun kusurlarına ya içten içe korkunç bir nefretle bakar ya da kusurlarının hiçbirini görmez, övgülerle yetinir. Chinua Achebe'nin yapıtlarının bir özelliği...

MAKALEYİ OKU
20
Oca 2021
Fedakâr mı, Yoksa Kurban mı: Onkel

Fedakârlık güzeldir, iyidir de. Hatta çoğu zaman fedakârlık yapana mı, yoksa yapılana mı daha çok fayda verdiği anlaşılamaz. Ne de olsa fedakârlık yapanın vicdanını rahatlatır, ileride yapamadığı fedakârlıklar ve başka iç paralayıcı...

MAKALEYİ OKU
17
Oca 2021
Bir İşkence Aleti Olarak Yasalar: Araghe Sard

Adalet sistemi dediğimiz mekanizma herkese eşit dağıtılmadığı anda sorunlar oluşur. Doğal olarak bazı bireyler için bu durumda bu mekanizma birer işkence aletine dönüşebilir. Ve bu uğurda çekilen azap da hiç de azımsanacak gibi değildir....

MAKALEYİ OKU
12
Oca 2021
Kayıp Arzular Diyarı ve Galeano

Eduardo Galeano'nun yapıtlarını okumuş olanlar bilirler, birkaç kitabı hariç yapıtlarının çoğunun küçük metinlerden, aforizmalardan ya da hikâyeciklerden oluştuğunu. Eduardo'yu da zaten ilkinde bunlardan okudum ve tanıdım. Dehşete...

MAKALEYİ OKU
05
Ara 2020
Savaşın İyi Adamı Olmaz ya da Modern Zaman Kâhini: Olga Tokarczuk

Savaşta tarafların kendince haklı yanları vardır, ancak savaşın iyisi ya da savaşın iyi adamları yoktur. Orada var olan en ilkel dürtüler gizlendikleri yerden gün yüzüne çıkar, bir nevi içinde yaşadıkları konağı ele geçirirler. Savaşta...

MAKALEYİ OKU
28
Kas 2020
Sayaka Murata’nın “Kasiyer” Romanı ya da “Köyün İşine Yaramayan İnsanları” Üstüne

Modern insanın belki de en dip yarası beton yığınları arasında sıkışıp kalmış olmasıdır. Dahası bu yaranın farkında olmaması ya da farkında değilmiş gibi davranması. Bilmem kaç katlı apartmanlar, dev AVM'ler. Vitrin camlarından...

MAKALEYİ OKU
10
Tem 2020
Tanrı'nın Kahkahası ve Anlatma Arzusu Üzerine

Kitaplar yazarı için evlatları gibidir, yeni bir kitabı ise az önce doğurduğu bebeği gibidir. Doğuran ölümsüzlüğe küçücük bir nokta bile olsa eklediği için mutludur, ancak yine de tedirgindir: Göremediği, farkına varamadığı bir rahatsızlığı...

MAKALEYİ OKU
31
Ağu 2019
Şanslı Tish ya da Bizim Bahtsızlığımız

'Domuzlar ve katiller arasında yaşıyoruz.” James Baldwin'in Sokakların Dili Olsa yapıtında, genç Fonny'in ağzından çıkan bu alıntı karakterlerinin yaşadığı dönemi ve yeri açısından bakınca ne kadar da zorlu hayatlarının...

MAKALEYİ OKU
21
Tem 2019
Tolstoy ya da Nehlüdov’un Hayal Kırıklığı

Tolstoy'u ne zaman okusam, iyilik, kötülük, sevgi ve fedakârlık gibi konular hakkında tekrar tekrar düşünmeden duramam. Tolstoy'un en olağanüstü yeteneklerinden biri, insan kendini insan olarak bildi bileli hayat ve insan hakkındaki...

MAKALEYİ OKU
25
Haz 2019
Gorki’nin Makar Çudra’sı Üstüne

'Demek geziyorsun böyle? Çok güzel! Kendine şanlı bir kader seçmişsin şahinim! Zaten gerekli olan da budur. Gezip görecek, hayatın tadını çıkaracak, sonra da yatıp öleceksin… Gerisine kulak asma!” Yaşlı, güngörmüş çingene Makar...

MAKALEYİ OKU
21
Mayıs 2019
Berta Isla: Penelope’nin Kayıp Gençliği

Odyssus Truva savaşı için denize açılırken birçok İthaka'lı savaşçı erkeğin yaptığı gibi genç ve güzel karısı Penelope'yi arkasında bırakır. Truva savaşı on yıl gibi uzun bir zaman sürer, yine de çiftler (Odyssus ve Penelope)...

MAKALEYİ OKU
18
Nis 2019
Hepimiz Yağmacıyız

Yerli bir dizi film izliyorum, daha doğrusu izlemek zorunda bırakılıyorum. Filmde şirketin üst düzey yöneticilerinden biri yanında çalışan kızı o gece şirketçe kutlama yaptıkları otel odasına çağırıyor, kıza asılıyor, kız ret edince,...

MAKALEYİ OKU
19
Mar 2019
Mehtap Ceyran’ın Mevsim Yas Romanı Üstüne Gerekli Birkaç Söz

Öncelikle şunu söylemeliyim, 'Dava için faydalıysa her ne olursa razıyım ya da arkasındayım” diyenlerden değilim. Benim öyle pek kutsalım yok, çocuklarım ve edebiyat dışında, şimdilik. Sonuçta kutsalların bu coğrafyada insanların...

MAKALEYİ OKU
08
Tem 2018
Kendimizi Kandırmaya Gerek Yok, Hepimiz Birer Fanatiğiz!

Shakespeare'in II. Richard adında ünlü bir oyunu var. Genç Kral Richard'ın krallığı düşmanlarla çevrilidir, gücünü toparlamak için savaşmak ister. Savaş demek ganimet demek, atalarından miras aldığı tecrübelerden. Hâlihazırda...

MAKALEYİ OKU
10
Mayıs 2018
The Square Filmi ya da İfade Özgürlüğü Üstüne Birkaç Söz

İfade özgürlüğü üstüne söz söylemiş filmleri izlemiş olabiliriz bolca, ama ifade özgürlüğünün sınırlarının ne olduğunu ya da ne olabileceğini sorgulayan filmlere rastlamak neredeyse imkânsız, ben son güne kadar izlemedim, varsa...

MAKALEYİ OKU
05
Nis 2018
Ateizm ya da Deizm Meselesi

Adonis, Suriyeli şair, 21. yüzyılın ilk yıllarındaki bir röportajında, 'Tek tanrılı dinler zamanını doldurdu,” diyor (Özdemir İnce'yle yapmıştır, ‘New York'a Mezar' adlı kitabının Türkçe çevirisine de alınmıştır...

MAKALEYİ OKU
03
Nis 2018
Damardan Gerçekçiler ve Roberto Bolano

Roberto Bolano 1953 Santiago doğumlu Şilili yazar. Her okurun yazarı ya da yazarları olur, ama o yazar bazı okurların yazarları arasında olmasa da bazı kitapları aynı okurun baş tacı niteliğinde olabiliyor. Roberto Bolano, bir okur olarak benim...

MAKALEYİ OKU
29
Mar 2018
Şiir ve Tapıcısı

Şiir üstüne söz söylemek kolay değil, hele ki bu şiirle arana asırlar girmişse. Hele ki bu bir çeviriyse (şiirden bahsediyoruz, dizelerden) en başarılı çevirinin bile bir miktar uzak kaldığı fikrine kapılabiliniyor. Yine de sezgimizi ya...

MAKALEYİ OKU
17
Mar 2018
Altın Maskenin Ardındaki Lanet: Marcel Schwob

'Kral, altın maskesini yukarı kaldırdı ve kara tahtının üzerinde ayakta, kargaşa ve yalvarmalar arasında, maskenin yanlarındaki küçük çengelleri, acıyla bağırarak gözlerine soktu; gözlerinin önüne son bir kez kızıl bir aydınlık...

MAKALEYİ OKU
11
Mar 2018
Arabesk, İsyan Müziği Değildir!

Türkiye'de arabesk müziğinin çıkış tarihi ya da bu müziğin altın çağını yaşadığı, 80'lerin köyden kente göçün hızlandıkça hızlandığı, gecekondu evlerin bir gecede kurulup mahalleleştiği dönemdir. Kentleşememenin,...

MAKALEYİ OKU
02
Mar 2018
Tatar Çölü: Yazgı ya da Sıradanlık

'Yıllardan beri, hep bu anı, gerçek yaşamın başlayacağı bu günü beklemişti.” (Hülya Tufan çevirisinden) Anlatıcı daha ilk sayfada kahramanımızla ilgili çok önemli bilgi verir. Cümle, anlamı açık: Uzun zamandır beklediği an,...

MAKALEYİ OKU
24
Şub 2018
Luky ya da Gerçeklik

Kişisel bir bakış. Luky'i izliyorum, John Carroll Lynch 2017 yapımı filmi. Yaşlılığın gözleriyle gerçekliğin bir kez daha sorgulandığı, aynı gerçeği farklı anlamlandırsak da gerçeğin değişmeyeceği gerçeği… Ölümcül hastalıklara...

MAKALEYİ OKU
14
Şub 2018
Kürtler Acılarını Anlatırken

Başarı sözcüğünü sevmem, başarı sözcüğünü duyduğumda varlığıyla bile başarısızların şahı olan Gregor Samsa cuk diye yüreğimin orta yerine oturur. Kollarımı ayaklarımı tutan direnç bir anda erir, kendimi aşağılanmış hissederim,...

MAKALEYİ OKU
11
Şub 2018
İçinde Ruh Taşımak

Ben samimi olanı, içinde ruh taşıyanı çoğu defa katı gerçeğe tercih eden birisiyim. Örneğin dün elimde tuttuğum Thomas Mann'ın şu dört ciltlik kitabını ikinci cildinin ortalarında bırakıp Jack London'un bir romanına başladım....

MAKALEYİ OKU
08
Şub 2018
Ferit Edgü’ye Neden Kırgınım?

2000'li yılların başı, sıkışıp kaldığım bir kente (gerçi daha önce köyde oturuyordum, bu nedenle bir kasaba bile daha cazip gelmeliydi, ama gel de artık birçok şeyin farkında olan ruhuma- belki de doğru sözcük arzu olacaktı- sorun)...

MAKALEYİ OKU