Cumhurbaşkanlığının talimatıyla Devlet Denetleme Kurulu’nca (DDK) hazırlanan Hrant Dink cinayeti raporu, “gerçeklerin anlaşılması”na doğru giden sürece katkı sağlayabilecek ipuçları içeriyor. Raporda, öncelikle, devlet görevlilerinin doğru dürüst sorgulanmadığı ve bu nedenle “ağır bir hizmet kusurunun oluşumuna sebebiyet verildiği” belirtiliyor.
DDK raporu; bu davanın yeniden yargılanma konusu yapılmasından “kamu görevlileriyle ilgili yeni soruşturma ve davaların açılması gerekliliği”ne uzanan bir dizi önemli saptamayı içinde barındırıyor.
Raporun sonundaki şu kısım özellikle önemli: “Kamu görevlilerinin bazı ihmal ve diğer nitelikteki fiillerinin de doğrudan adli yargı yerlerince ana cinayet davası kapsamında soruşturulmasının ve yargılanmasının zorunlu olduğu değerlendirilmektedir.”
Eğer savcılar Ergenekon davasında dinamizmi burada da gösterselerdi, Trabzon Jandarma Komutanı, Trabzon Emniyet Müdürü, İstanbul Emniyet Müdürü gibi görevliler, ana cinayet davasının kapsamı içinde yargılanabilirdi. Ancak, ite kaka açılan “görevi ihmal” soruşturmalarından ve benzeri etkisiz yöntemlerden bir sonuç doğmadı.
Hrant’ın öldürüldüğü gün köşemde şu cümlelere yer vermiştim: “Onu Topluca Öldürdüler... Sevgili kardeşim, arkadaşım, dostum, bu ülkenin yiğit devrimcisi Hrant için ne yazıp söyleyebilirim ki! Bu acı, dayanılmaz bir acı... O, bu ülke topraklarının çocuğuydu. O hepimize heyecan veren, umut aşılayan büyük bir insandı... Onu toplu bir linçle öldürdüler... Kolektif bir ırkçı kampanyayla yok ettiler. Yazık bu ülkeye...Yazık bu topraklara...”
Önce gazetelerde hedef gösterildi. Sonra mahkemelerde ağır saldırılara uğradı. Söylemediği sözlerden mahkûm edildi. Vilayette MİT görevlilerinin “Ayağını denk aldı” tehdidiyle karşılaştı. Bu “toplu linç”i uzun uzun anlatmaya gerek yok.
Bunlar işin görünen yanı... Görünmeyen yanında ise cinayet planlanmıştı. Cinayetin bir Ergenekon cinayeti olduğu, hazırlanışından belliydi. Ergenekon’un önde gelen sanıklarının birçoğu, zaten Hrant’ın “hedef gösterilme süreci”nin başrollerinde yer aldılar.
Ergenekon’da darbe hazırlayan güçler, dönemin siyasi iktidarını iyice etkisizleştirebilmek amacıyla, Danıştay cinayeti, Rahip Santoro cinayeti gibi cinayetlerin yanına Hrant Dink ve Malatya Zirve katliamını da eklediler. “Misyonerlik tehlikesi” darbecilerin o dönemde iç kargaşalık çıkarmak amacıyla başvurdukları propaganda biçimlerinden birisi. Bunu aslında hükümet de biliyor, cümle âlem de biliyor. Davanın savcısı da esas hakkındaki iddiasında bunu itiraf ediyor. Hrant Dink cinayetinin, “Ergenekon yapısı”nın temel sistematiğini en iyi özetleyen olaylardan biri olduğu açık. Ancak, bütün bunlara rağmen, Hrant Dink cinayeti davasında bir hedefe ulaşılamadı.
İstanbul’da Hrant’ı valiliğe çağırıp yarı tehditkâr, yarı uyarıcı bir tonda konuşan vali yardımcısı ve MİT görevlileri, belli ki cinayet hazırlıklarından haberdardı. Onlara kimse şimdiye kadar bir soru bile sorma gereğini duymadı. Eğer gereken kişilere gereken sorular sorulsaydı, devlet kademelerindeki bu cinayete dair bilgi sahibi olan kişilerin haritası kolaylıkla ortaya çıkarılabilirdi. Ama o zaman, “Ergenekoncu olmamasına rağmen Hrant’ın öldürülmesine göz yuman kişiler” de yargıya hesap vermek durumunda kalacaktı. Onların üzerine gitmekten çekinen irade, Ergenekoncuların rolünün daha net bir şekilde ortaya çıkarılmasına yardımcı olabilecek adımları da doğal olarak atamadı.
Toparlarsak: Bu cinayetin asıl sorumlusunun Ergenekoncular olmasına rağmen, “devletin bürokratlarının” da çeşitli düzeylerde suç ortaklığı ve/veya görev ihmali söz konusu. Bundan kaynaklanan “korunma içgüdüsü”, siyasetin şu noktaya kadar yeterince aktif davranmasını engelleyici bir rol oynadı.
Şimdi, “kasten ihmal”, devletin en tepesinin hazırlattığı bir raporla yeniden gündeme geliyor. Yeni soruşturmaların, yeni davaların açılmasının mümkün olduğunun, artık en yüksek devlet katlarında dile getiriliyor olması, ne olursa olsun bir ilerleme. Sıra siyasi iradede ve yargı kurumlarında...