OHAL'i kalıcılaştıran teklif Genel Kurul'dan geçti

MİT, "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu" kapsamı dışına çıkarılacak

OHAL'i kalıcılaştıran teklif Genel Kurul'dan geçti

TBMM Genel Kurulu'nda, OHAL uygulamalarını kalıcı hale getiren "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin 13 maddesinin yer aldığı birinci bölümünün görüşmeleri tamamlandı. Yapılan oylamada söz konusu maddeler kabul edildi.

Kabul edilen maddelere göre, valiler, 15 günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı sınırlayabilecek. Valiler, belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini düzenleyebilecek veya kısıtlayabilecek, ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini  yasaklayabilecek.

Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'na "önleme araması"  başlığıyla eklenen maddeye göre, askeri birlik komutanının ya da askeri kurum amiri, hukuk hizmetleri başkanı ve birim amirinin yazılı emri üzerine, askeri mahallerde kişilerin üstü, araçları, özel kağıtları ve eşyası  aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri koruma altına alınacak.

Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı  süre belirtilecek. Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci ya da  makama bir tutanakla bildirilecek. Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde  önleme araması yapılamayacak.

Asker kişiler dahil askeri mahallere girmek veya çıkmak isteyenler,  duyarlı kapıdan geçmek zorunda olacak. Bu kişilerin üstleri duyarlı kapının ikaz  vermesi halinde metal dedektörle kontrol edilecek, eşyaları teknik cihazlardan ve  güvenlik sistemlerinden geçirilecek, aracı teknik cihazlarla gerektiğinde elle  kontrol edilebilecek.

AİHM İLE 'DOSTANE' ÇÖZÜM

Şüphe halinde veya bu cihazların bulunmadığı yerlerde, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın kontrol elle yapılabilecek. Teknik cihazların ikazının sürmesi halinde, bu kişiler ancak elle kontrolü kabul ettikleri takdirde askeri mahallere girebilecek.

Teklifle 2017 yılında yapılan değişiklikle sıkıyönetim rejimi  Anayasa'dan çıkarıldığından, bu düzenlemeye uyum için Sıkıyönetim Kanunu  yürürlükten kaldırılıyor.

AİHM'in ihlal kararı dışında dostane çözüm ve tek taraflı deklarasyon  gibi usullerle sonuçlandırılan başvuruları da "yargılamanın yenilenmesi"  sebepleri arasına alınıyor. Böylece, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyonla sonuçlandırılan başvurularda, ihlal kararı verilen başvurularda olduğu gibi  yeniden yargılama yoluna başvurulabilmesi mümkün hale getiriliyor, AİHM önündeki başvurularda ihlal kararı verilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununa "erbaş ve erlerin üst ve eşya  aramaları" başlığıyla eklenen maddeye göre, tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilen sulh ceza hakimi kararı veya bu sebeplere  bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde birlik komutanı ile kurum  amirinin yazılı emri üzerine, sahil güvenlik hizmet binaları ve eklentileriyle  yüzer unsurlarında, askerlik yükümlülüğünü yerine getiren erbaş ve erlerin üstü,  özel kağıtları ve eşyası aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri  koruma altına alınacak.

ERLERİN ÜSTÜ DE ARANACAK

Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle gösterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı süre belirtilecek. Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci veya makama bir tutanakla bildirilecek. Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamayacak.

Jandarma erbaş ve erlerin üst ve eşya aramaları da aynı esaslara bağlanıyor.

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda, Anayasa Mahkemesinin  kararları doğrultusunda değişiklik yapılıyor. Buna göre, toplantı ile gösteri yürüyüşünün yer ve güzergahı, vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak.

Açık yerlerdeki toplantılar ile yürüyüşler gece vaktinin başlamasıyla dağılacak şekilde, kapalı yerlerdeki toplantılar ise saat 24.00'e kadar yapılabilecek. Toplantı ve gösteri yürüyüşünün gece vaktinin başlamasından sonra  devam edeceği konusunda geçerli neden bildirilmişse açık yerlerde yapılan  toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin dağılma saati mahallin en büyük mülki amirinin  kararıyla en geç saat 24.00'e kadar uzatılabilecek.

ASKERİ MAHKEMELER YARGILAYACAK

Teklif ile Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu'nun 30'uncu maddesine yeni fıkralar ekleniyor.

MİT, "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu" kapsamı dışına çıkarılacak.

Seferberlik ve savaş hallerinde, tespit ve ilan edilen bölgeler içinde  kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, haberleşmenin engellenmesi, yağma, nitelikli  yağma, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, radyasyon yayma, trafik  güvenliğini tehlikeye sokma, zehirli madde katma, uyuşturucu veya uyarıcı madde  imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, mühürde sahtecilik, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit,  kanunlara uymamaya tahrik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, ulaşım araçlarının  kaçırılması veya alıkonulması, mal veya hizmet satımından kaçınma, Cumhurbaşkanına hakaret, devlet güvenliği ile ilgili belgeleri elinde bulundurma suçlarını işleyenler veya bu suçlara iştirak edenler, bölgede yetkili kılınan komutan tarafından gerekli görüldüğü takdirde askeri mahkemelerde yargılanacak.

YARGILAMA İZNİ CUMHURBAŞKANINA VERİLİYOR

Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu'nda belirtilen suçlardan dolayı Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında bölgede yetkili kılınan komutanın kovuşturma yapabilmesi Cumhurbaşkanının, milletvekilleri hakkında TBMM'nin, general ve amiraller hakkında Genelkurmay Başkanlığının, bakan yardımcıları  akkında ilgili bakanların iznine ve yargılama usulüne bağlı olacak.

Valiler ve kaymakamlar ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli general ve amiraller hakkında İçişleri Bakanı;  Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Hakimler ve Savcılar Kurulu, Sayıştay  Başkan ve üyeleri, hakimler ve savcılar ve bu sınıftan sayılanlar hakkında ise  özel kanunlarına göre yetkili kurul ve makamlar izin verecek.

Bu kişiler hakkında yetkili kurul ve makamlar tarafından, hakkında  bölgede yetkili kılınan komutanca kovuşturma yapılmasına izin verilmediği  durumda, özel kanunlarına göre işlem yapılacak.

Anayasal düzene karşı işlenen suçlar ile terör suçlarından mahkum  olanlar, MGK'ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar  verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı ya da  bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal  edilecek ve silahların mülkiyeti kamuya geçirilecek.

Teklifle, Terörle Mücadele Kanunu'na (TMK) geçici madde ekleniyor. Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan gözaltı süreleri, bazı suçlarla  ilgili olarak yeniden düzenleniyor ve ek gözaltı süreleri getiriliyor.

Buna göre, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl  süreyle TCK'nın "devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin  işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı  suçlar ve casusluk suçları" ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar  veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından; gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hakim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren 48 saati, toplu olarak işlenen suçlarda ise 4  günü geçemeyecek.

TUTUKLULUĞA İTİRAZ 90 GÜNDE İNCELENECEK

Delillerin toplanmasındaki güçlük veya dosyanın kapsamlı olması  nedeniyle gözaltı süresi en fazla 2 defa uzatılabilecek. Gözaltı süresinin  uzatılmasına ilişkin karar, cumhuriyet savcısının istemi üzerine yakalanan kişi  dinlenilmek suretiyle hakim tarafından verilecek.

Şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması  ihtiyacı ortaya çıktığında bu işlem, cumhuriyet savcısı veya cumhuriyet  savcısının yazılı emri üzerine kolluk güçleri tarafından yapılabilecek.

Tutukluluğa itiraz ve tahliye talepleri dosya üzerinden karara  bağlanabilecek.

Tahliye talepleri, en geç 30'ar günlük sürelerle tutukluluğun incelenmesiyle birlikte dosya üzerinden karara bağlanabilecek. Tutukluluğun incelenmesi en geç 30'ar günlük sürelerle dosya üzerinden, 90'ar günlük sürelerle kişi veya müdafi dinlenilmek suretiyle resen yapılacak. 

Kaynak: Cumhuriyet 

Güncelleme Tarihi: 25 Temmuz 2018, 16:55

Demokrat Haber’e destek olur musunuz? >>>

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER