Farkında mısınız, "Kürt sorunu" diye adlandırdığımız karmaşık olgunun nelere mal olduğunu?
İlkin devletin tüm kurum ve kadrolarının enerjisini ve mesaisini tüketiyor. Sonra toplumu kutuplaştırıyor ve ayrıştırıyor. Ortak bir ulusal bilinç yerine parçalı ve birbirlerine kuşku, kaygı ve korkuyla (düşmanlıkla demek istemiyorum) bakan bir toplum bilincine yol açıyor. Dahası, mesele sadece bir güvenlik sorunu olarak algılandığı için hep güvenlik güçlerinin karar süreci içinde olduğu otoriter, sert bir siyaset tarzı ortaya çıkıyor. Bu siyaset tarzında toplum genellikle suç işlemeye eğilimli bir sanık konumuna düşüyor. Siyasetin öznesi değil, üzerine siyaset yapılan bir nesne (kütle) haline geliyor. Kısaca siyasetin dışında tutuluyor.
Halksız siyaset, siyaseti bir devlet tasarrufu haline getiriyor. Halk seçimden seçime siyasete katılıyor, sonra çıkıyor seçtiklerinin performansını tribünlerden seyrediyor. Diğer partiler de kendi takımlarının amigoluğunu yaparak onları kışkırtıyor ama sahaya inip oynayamıyor. Bir alt lige düşmüşler çünkü.
Dış siyaset de Kürt sorunundan, ipoteğinden arî değil. Hükümetimizin ve Dışişleri Bakanlığı'nın en büyük mesaisi PKK'ya karşı koalisyonlar oluşturmak ve onu doğrudan veya dolaylı destekleyenleri aksine ikna etmek veya zorlamak. Bu size tuhaf gelmiyor mu? Silahlı adam mevcudu 5-6 bin olan bir örgütü koca bir devletin, NATO'nun ikinci ordusunun nefes gücüyle (üfleyerek) veya elinin tersiyle ortadan kaldırması neden bir türlü gerçekleşemiyor? Bu soruyu sorabilsek şöyle yanıtlara ulaşabiliriz: Demek ki sorunun doğası konusunda yanlış tanı koyuldu. Demek ki sorunu çözmede benimsenen yaklaşım ve araçlar doğru veya yeterli değil. Bu anlayışa varıldığında önemli değişikler yapılabilecek. Yapılmıyorsa, tanıyı koyan, mücadele yöntemini belirleyen ve uygulayan güçlerin, adları değişse de, zihniyetinde farklılık yok.
Bu arada asimetrik gücüne rağmen PKK konumunu sağlamlaştırıyor. Ortadoğu (OD) coğrafyasının kaygan zemininde oyun kurmaktan çok oyun bozarak varlığını ve etkisini hissettiriyor. İran ve Suriye Kürtleri'ne sahip çıkıyor ve bu iki otoriter rejimle çatışmaktan uzak duruyor. Böylece onlarla anlaşarak bu ülkelerdeki Kürtler üzerinde nüfuz kuruyor. Silahlı bir güç olarak değişik ülkelere yayılmış Kürt topluluklarının "hamisi" kimliğini elinde tutuyor, gerektiğinde silaha davranmak seçeneğini saklı tutarak Kürt azınlıkları barındıran ülkelerin hükümetleriyle siyasal bir muhatap olarak pazarlık ediyor. Kuzey Irak Özerk Kürt Yönetimi bile PKK ile silahlı bir çatışmaya girmek ve başını belaya sokmaktan çekindiği için memnun olmasa da bu örgütün kendi egemenlik alanındaki varlığına pek karışmıyor. Diğer yandan Irak'ın parçalanması ve bir iç savaş çıkması durumunda Irak Kürt yöneticileri, PKK'yı kendi saflarına çağıracak. Kimsenin kuşkusu olmasın, özerk Kürt bölgesinin petrol ve gaz kaynaklarının korunmasında rol alan PKK, sonrasında bunların gelirlerinden pay isteyecek. Bu da onu tükenmez bir kaynağa sahip kılacak.
Kısaca Kürt sorunu artık Türkiye'nin fiziki ve siyasi sınırlarının ötesine taşımış bulunuyor. OD'daki istikrarsızlık PKK'nın işine yarıyor. Barış yapan değil ama savaş yapabilecek bir unsur olarak onun pazarlık gücünü artırıyor. Bu durum, Uludere bombalaması ve yargı-polis-MİT üçgeninde ortaya çıkan kriz bağlamında da değerlendirilebilir. Bu üç kurum ve hükümet sıkıntıya düşerken bütün bu olaylara neden olan Kürt sorununun taşıyıcısı konumundaki PKK, silahının kabzasına bir çentik daha attı. (Silahşorlar her öldürdükleri insan için silahlarına bir çentik atarlardı.)
OD'da belirsizlik sürdükçe; İran ve Suriye'de vuku bulacak rejim değişiklikleri yeni "Kürdistanlar"ın ortaya çıkmasına gebe oldukça; PKK da bunların doğumuna ebelik yapma olanağını elinde tuttukça Türkiye ile anlaşmaktan kaçınacaktır. Çünkü o, "büyük ve birleşik Kürdistan"ın kurucusu olarak tarihe geçmek istiyor. Umarım Türk siyasetçiler, bu "büyük resmin" kendi zihinlerindeki büyük resimle ne kadar uyumlu olduğunun farkındadırlar.