1 milyon çocuk okula değil, işe gidiyor

Ahmet Yıldız 13 yaşındaydı. Okul çıkışlarında işe gidiyor, plastik enjeksiyon yapan pres makinesini kullanıyordu. Patronu üretimin hızlanması için makinenin güvenlik sensörünü kapatmıştı. Sensör kapalı olduğu için Ahmet’in başı pres makinesine sıkıştı. Ahmet’in korkunç şekilde can vermesinin üzerinden üç yıl geçti. O, son 3.5 yıl içinde çalışırken hayatını kaybeden 196 çocuktan sadece biri. Ahmet gibi binlerce çocuk her yıl okul yerine atölyelere, fabrikalara, tarlalara çalışmak için gidiyor.  

Damla Yeltekin'in Evrensel'de yer alan haberine göre, yeni eğitim yılı öğretmenlerin açığa alınmaları, basılmayan kitaplar ve müfredat tartışmalarıyla başlıyor. Ancak ayın görünmeyen yüzünde çocuk işçiler var. 20 milyonu geçkin çocukla beraber okula gitmeleri gereken bazı çocuklar, koşulları hiç uygun olmayan ortamlarda çalışmak zorunda. Sadece bir kısmından haberdarız. Bu çocuklar yaşamayı ve okumayı hak ettikleri halde, ağır sömürüyle, iş kazaları ve ölümle karşı karşıyalar.

Eğitim Sen 2015-2016 Yıl Sonu Raporu’nda Türkiye’de çocuk işçilik hakkında verilen bilgilere göre, yarısı tarım sektöründe olmak üzere aile geçimine katkı sağlamak için çalıştırılan bir milyona yakın çocuk işçi var. Yine rapora göre, ücretsiz ev işlerinde çalışarak ailesini destekleyen çocukların sayısı da 7.5 milyon civarında. Çocuklar en çok tarım, inşaat, metal ve ticaret iş kollarında yaşamlarını yitiriyor. Servis kazaları, zehirlenme ve göçük gibi nedenlerle yaşamlarını yitiren çocuklardan geriye ise sadece ailelerinin acıları kalıyor.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisinin ocak 2013 - haziran 2016 yılları arasındaki verilerine göre hazırladığı raporda, son 3.5 yılda çalışırken, işe giderken yaşamını yitiren çocukları sayısı 196. Ölümler ise en çok servis kazası, zehirlenme-boğulma, düşme ve ezilme-göçük nedeniyle yaşanırken, hayatını kaybedenlerin en küçüğü ise sadece 6 yaşında.

‘DEVLET KORUMAK ZORUNDA’

Gündem Çocuk Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Onur Yılmaz ise devletin korumak ve denetlemekle yükümlü olduğu çocukların kayıt dışı olan iş yerlerinde ve kayıt dışı şekilde çalıştırıldıklarını söyledi. Çocuk işçilerin başına Ahmet Yıldız’ın başına gelenler gibi kazaların gelmemesini dileyen Yılmaz, çocukların hep risk altında olduğunu vurguladı. Yılmaz, “Devletin denetim yükümlülüğünü iki defa ihlal ettiği bir durum. İş yerinin varlığını ve orada çalışanların haklarını koruyamaz durumda. Çocuklar daha da korumasız hale getiriliyor” dedi.  

‘HEM ÇOCUK, HEM KAYIT DIŞI, HEM ÜRETİM BASKISI’

Ekonomik yoksunlukla çocuğun çalışıp para kazanması gereken bir birey olarak ele alındığını belirten Yılmaz, “Ekonomik yoksunluk nedeniyle çocuklar zorunlu halde çalışır hale geliyor. Devlet hem engellemiyor hem de ailelere destek olmuyor” ifadesini kullandı. 

“Ahmet Yıldız’ın ilk duruşmasında ‘İş yerine çay dağıtmak için geldiği’ söylendi. Ama Pres makinesinde hayatını kaybetti” diye konuşan Yılmaz, iş yerlerinde çocukların ucuz iş gücü olarak görüldüğünü vurguladı. Yılmaz, patronun güvenlik sensörünü bozmasıyla ilgili de, “Hem ucuz işçi, hem kayıt dışı işçi, hem de daha hızlı üretim baskısı bir araya gelince yaşamlar kaybediliyor” şeklinde konuştu. 

‘ENGELLEYECEK MEKANİZMA YOK’

Türkiye’de çocukların çalışmasını engelleyecek bir mekanizmanın olmadığını belirten Yılmaz, “3 yıl önceki yasa değişikliğinden önce çocukların çalışmasının yasak olduğu iş kolları tanımlıydı. Şimdiki sistemde ise bu tanımlama yok. Şu alanda çalışabilir, bu alanda çalışamaz denilmiyor. Böylece yasak ortadan kalkmış oluyor” dedi. Yılmaz, çok daha küçük yaşta çocuklar işçilerin ölümleriyle ilgili ise, “Atık kağıt toplayıcılığında, hurdacılıkta ya da başka sanayi sektöründe de on yaş altındaki çocukların çalıştığını görüyoruz. Tek başlarına ya da aileleriyle” dedi.

OKUYAN ÇOCUKLARIN YÜZDE 24’Ü ÇALIŞIYOR

DİSK-AR’ın hazırladığı Türkiye’de Çocuk İşçiliği Gerçeği 2015 Raporu’na göre 6-14 yaşındaki çocuklar 28 saat, 15-17 yaş grubundaki çocuklar 45 saat çalışıyor. Okula devam etmeyen çocuklar haftalık 54 saat çalışıyor. 6-17 yaş grubunda akranlarıyla beraber okula gidemeyen çocukların sayısı yüzde 58.7 ‘dir. Okuyan ve aile gelirine katkı sağlamak için çalışan çocuk işçilerin oranı ise yüzde 24.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.