Olumlu hatıraları canlandırarak depresyonu tedavi etmek mümkün mü?

MIT sinirbilimcilerinin farelerle yaptığı araştırmada depresyon semptomlarının, pozitif hatıraların yapay olarak canlandırılmasıyla ortadan kaldırılabileceğini gösterdi.

18 Haziranda Nature dergisinde yayımlanan araştırma, olumlu anıları hatırlamaya yönelik psikoterapilerin başarısının açıklaması olabilir. Ayrıca bu araştırma depresyon tedavisinde yeni bir yöntem olarak anıların depolandığı hücreleri manipüle etmenin yeni bir yöntem olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar hedef odaklı bu yöntemin beyinin tamamını etkileyen anti-depresan ilaçlarından daha az yan etkisi olacağına inanıyor.

Araştırmacılardan Susumu Tonegawa “Hafızadaki yanlış işleyen veya işeyişi artan bölgeleri keşfetmek, beynin tümünü etkileyen ilaçlar yerine hedef odaklı tıbbi teknolojileri geliştirmek için faydalı sonuçlar doğuruyor.”

Bununla birlikte bu araştırma henüz insanlar üzerinde uygulanabilir değil.

HAFIZA KONTROLÜ     

2012 yılında MIT’de yapılan bir araştırma ilk defa belli nöronları aktive etmenin bir anıyı canlandırabileceğini bulmuştu. Yakın zamanlarda ise beyinde yanlış anıların oluşturulabileceğini ve bir anının hissettirdiği duyguları ters yönde değiştirebileceği bulundu.

Yeni araştırmada ise var olan anıları geri çağırmanın depresyon tedavisinde kullanılabileceği keşfedildi. Araştırmacılar önce fareleri olumlu bir duruma maruz bıraktılar. Bu aşamada bütün deney fareleri erkekti ve olumlu durum ‘dişi fareler ile vakit geçirmeleri- olarak tasarlandı.

Bu sırada, hipokampüste anıyı işleyen hücreler, mavi ışık ile uyarıldığında nöronları aktif hale geçirebilecek ışığa duyarlı bir protein ile işaretlendi. Bu pozitif anı oluşturulduktan sonra araştırmacılar farelerde depresyona neden olacak şekilde fareleri kronik strese maruz bıraktılar. Bu fareler depresyondan muzdarip insanlar gibi semptomlar gösterdiler; zor bir durumla karşılaşıldığında erken pes etmek, normalde eğlenceli olan şeylerden zevk alamamak gibi.

Daha sonra, araştırmacılar mutlu anıları kaydeden hafıza hücrelerini aktive ederek bu semptomların gerilediğini tespit etmiş. Uzun bir süre bu mutlu anıların canlandırılmasından sonra, farelerin hiç bunalımlı olmamış gibi davrandıklarını gözlemlenmiş.

Araştırmanın başka bir bölümünde, pozitif anıları beş gün boyunca günde iki kere 15 dakikalığına aktif etmenin uzun süreli bir düzelmeye ulaşıldığı keşfedilmiş. Bu defa, test aşamasında anılar canlandırılmamış fakat farelerin hiç bunalımlı olmamış gibi davrandıkları gözlemlenmiş.

İlginç bir şekilde, bunalımlı hale geldikten sonra farelerin pozitif anılarla ilişki kurmasına izin vermenin, eski anıyı canlandırmak kadar düzelme sağlamadığını keşfetmişler. Ramirez “Depresyondan muzdarip olan hastaların da pozitif anıları var, fakat onları yeniden canlandırmak için gereken beyin hücreleri hasarlı. Bizim farelerde yaptığımız ise bağlantıya baypass yapıp, o hücreleri işlemeye zorlamak.”

 

Bu çalışma, psikoterapilerin neden başarılı olduğuna dair de olası bir açıklama getiriyor. Tonegawa psikoterapinin başarısını şu şekilde açıklıyor: “Bir şekilde depresyon olumlu anıları canlandırma becerisini engelliyor ve psikiyatrisin yaptığı ise bu durumun üstesinden gelmeye çalışarak pozitif anıları yeniden canlandırmasına yardım etmek''. (bilimfili.com)

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.