Cemal Süreya

Şair Cemal Süreya 1931'de Dersim Pülümür'de doğdu. Zaza’dır. Babası Hüseyin, annesi ise Gülbeyaz'dır. Çocukluğunun ilk yıllarını Erzincan şehrinde geçirdi. 1938'de Dersim Katliamı sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. Asıl adı Cemalettin Seber'di. 9 Ocak 1990’da İstanbul’da hayatını kaybetti. 15. Ölüm yıldönümünde yazar Eyüphan Erkul, Cemal Süreya için yazdı:

CEMAL SÜREYA

Saat geç oldu biliyorum! Geceyarısı az önce bitti. Sabah olunca bazı basın yayın sitelerinde, gazetelerde bugünün Cemal Süreya'nın ölüm günü olduğunu okuyacağız. Hayatını adım adım bildiğim, hakkında çıkan her satırı ezberlercesine okuduğum bu muhteşem şair 1990 yılında tam bugün ölmüştü.

Sürgüne gönderilmiş Dersimli, Erzincan'da yaşayan kendi halinde bir ailenin çocuğuydu. Annesinin güzelliği hala bir efsane gibi anlatılır; adı Gülbeyaz'mış. Bir gül kadar güzel Alevi ve Zaza kızı olan Gülbeyaz'ı, babası kamyon şoförü Süslü Hüseyin bir gece kaçırıp evlenmiş. Sonra daha 1938 isyanı çıkmadan hep beraber Bilecik'e sürgün gitmişler. Orada ona Kürt Cemo diye isim takmışlar; buna hep içerlermiş...

Cemo, ilkokula Cihangir'de başlamış, erken yaşta anasız kalınca babası Hüseyin onu halası Fatma'nın yanına İstanbul'a göndermiş. Tabi kaçak. Sonra devlet duruma ayılınca küçük Cemo'yu bir gece Sansaryanhan'da tutup, ertesi gün Bilecik'e tekrar göndermiş.

Sansaryan, meşhur işkencehane, sosyalistlerin içeri atılıp insanlıktan nasibini alamamış faşistlerin eziyet ettiği bir yer. Cemo, oraya sosyalist olmadan düşen ilk şairdir, haberiniz olsun!

1990 yılında adından bir "y" harfini atan Türk şiirinin en büyük şairi, aslen Zaza ama nedense Kürt denilen Cemal Süreya; Türkçü-İslamcı oğlu Memo Emrah'tan dayak yiyip, Kadıköy'deki Cihanaskeri sokaktan yürüyerek vapur iskelesine gitmişti. O sokağın adı şimdi Cemal Süreya sokak, ama o bunu hiçbir zaman göremedi.

Cihanaskeri sokaktan yürüyerek giden ve Türkçe'nin en büyük şairlerinden olan Cemal Süreya o gün Cağaloğlu'nda Gazeteciler Cemiyeti lokalinde arkadaşlarıyla buluştu. Rakı içtiler, dostları onu kötü görmüştü, doktora götürmeyi istediler ama kabul etmedi.

2000'e Doğru dergisine yazdığı yazıları için, gelen bir genç bir zarf içinde ona telif ödedi. Masaya gelen doktor haline baktı ama o önemsemedi. Galeri sahibi bir kadın son imzasını aldı. Sonra bir tatlıcıya gittiler, ardından Kadıköy vapuruna bindiler. Vapurda Ülkü Tamer'in onun hakkında yazdığı şiirin yayınlandığı dergiye baktılar. Kötüydü, gece buzdolabının önünde düştü; hastaneye kaldırdılar ve kurtulamadı.

Türk şiirinin en büyük şairlerindendi, eski mülkiyeliydi, onu darphaneye müdür yaptılar; o oradaki yolsuzluğu ortaya çıkardı; iktidara sağcılar gelince işten attılar. İyi bir gönül adamıydı, parayla pulla işi olmazdı. Dünya tarihinde darphaneye müdür olup da ev satın alamamış tek şahsiyettir. Eline geçen parayla Papirüs diye kültür dergisi çıkarmıştı, satmadı; memurluğa geri döndü. Çok aşık oldu, çok evlendi ama asla mutlu olamadı. Ruhu hep sürgündeydi; ailesinin kaderini hep taşıdı... İnanmış bir sosyalistti, muhteşem bir yazardı fikirleri bir gün iktidara gelecek ve bir aziz gibi anılacak biri o; bundan eminiz!

Bugün çok kıymetli Cemal Süreya'nın ölüm günü. 9 Ocak hüzünlü bir gün... Anılarında buruk bir şekilde bahseder; 1984 yılındaki TÜYAP kitap fuarında imza gününe sadece dört kişi gelir, üzülür; oysa o şimdi dünyanın en fazla şiiri paylaşılan şairi; Mevlana'dan bile daha fazla paylaşılıyor. Çok meşhurdur fakat o bugünleri göremedi fakat hiç yılmadı hep yazdı.

"Annem çok küçükken öldü/ Beni öp sonra doğur beni" diyen dünyalar güzeli Gülbeyaz'ın küçük oğlu, şiirimizin büyük ustası Cemal Süreya'nın anısı önünde saygıyla eğiliyorum. O olmasa Türkçe bu kadar romantik olmazdı.

Yandaki figürler onun; Cem yayınlarından çıkan Üvercinka kitabının kapak tasarımı; kendi çizimi...

Cemal Süreya ile aynı dilde rüya görüp, sevdiğine aşkını anlatmak dünyanın en büyük hediyesi; biz farkında değiliz.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.