Selim İleri yazdı: Hiç bilmediğimiz Orhan Veli

Edebiyatçı Selim İleri, bugün Radikal Kitap'ta yayımlanan yazısında Haluk Oral'ın "Bir Roman Kahramanı / Orhan Veli" kitabını yazdı. 

İleri, Oral'ın kitabı için "Edebiyatımızın güzel monografilerinden biri" diyor. İşte İleri'nin "Hiç bilmediğimiz Orhan Veli" başlıklı yazısı: 

Değerli Haluk Oral’ı imzalı kitaplar tutkunu olarak tanımıştım. Galiba büyük güldürü ustası Zeki Alasya’nın masasında. Beyoğlu’nda Boncuk, iki katlı, üst katta. Hoş bir geceydi. Sonra bir yaz akşamı Haluk Bey, Zeki Alasya, üçümüz yine buluşmuştuk. Bakın o, unutamadığım bir gecedir. Zeki Alasya’nın Behçet Necatigil’den ezbere şiirler okuduğunu anmadan geçemem...

Haluk Bey’in imzalı kitaplara tutkusu kaleme getirilebilecek gibi değildi. Evinde çekim yapmıştık; imzalı binlerce kitap, o ithaflar, geçmişte kalmış ifadeler, solmuş mürekkep, tümü büyülemişti.

Ne yapacak bu adam bütün bu imzalı kitapları diyordum. 2003’te Bir İmzanın Peşinde yayımlandı. Haluk Oral bu kez titiz bir incelemeci, bir ‘yazar’ olarak karşımıza çıkıyordu. Has yazarlarda olduğunca sessiz sedasız çalışmış, kendi köşesinde ağırbaşlılıkla gizlenmeyi tercih etmişti.

2008’de Şiir Hikâyeleri yayımlandı: Çok sevdiğim bir kitap, hele Özdemir Asaf bölümü... İmzalı kitaplar koruyucusu, avcısı, şimdi edebiyatımızın gizlerine açılıyor, binbir emekle derlediği bilgileri, belgeleri bizimle paylaşıyordu...

Şimdilerde Bir Roman Kahramanı/Orhan Veli’yi (Yapı Kredi Yayınları) tadına doyamadan okuyorum. Bu eser, bence, edebiyatımızın en güzel monografilerinden biri. Cumhuriyet Kitap’ta aziz dostum Metin Celâl saptıyor: “(...) şairin yaşamındaki bilinmeyenleri aydınlatan, birçok yanlış bilgiyi düzelten önemli ve ilginç bir çalışma.”

Yine Metin Celâl’dan iz sürüyorum:

“Şairin yaşamındaki bilinmeyen dönemler ve kişilerle ilgili belge ve fotoğraflar da var. Bazı şiirlerin yaşamöyküsü ile bağları ve o şiirlerin kimlere yazıldığı da böylece ortaya çıkıyor. Gizli aşkları, bilinmeyen arkadaşlıkları, Yahya Kemal, Nâzım Hikmet, Ercüment Behzat gibi şairlerle ilişkilerinin niteliği somutlaşıyor.”

Oral’ın eserinde ben de Ercüment Behzat sayfalarını bir anı gibi okudum. Anı diyorum, çünkü Orhan Veli’nin yaşamında çok önemli yeri olan sevgili Nahit Hanım’ın evinde, zarif cumartesi gecelerinde Ercüment Behzat’ı tanımıştım. Gerçek bir tiyatro insanıydı. Yıllar yılı yankıyıp durmuştur, onun teatral bir edayla okuduğu kendi şiirleri.

Bir Roman Kahramanı/Orhan Veli bütün değerlerinin yanı sıra, eski mahalle komşumu, Orhan Veli’nin kızkardeşi Füruzan Yolyapan’ı da geri getirdi. Füruzan Hanım’dan sanki bir selâm gönderiyor Haluk Oral...

Monografinin en önemli bölümlerinden biri, Orhan Veli’nin roman yazma serüveni. Nahit Hanım’a yazdığı mektupları okumuştum, ama Oral gibi dikkatli olmadığımdan ‘kaçırmışım’: Orhan Veli, 1944’te Dünyaların Dışında’yı tasarlamış, bir roman!  Haluk Oral iz süre süre, bu, yazılamamış, daha doğrusu, şairin mektupta belirttiği gibi epey yazılmış romanın unutulup gitmiş serüvenini gün ışığına çıkarıyor.

Dünyaların Dışında nasıl bir roman olacaktı? Mektuplarındaki bir iki satırdan anlaşıldığı kadarıyla, ‘cinsel ahlâk’ üzerinde duracaktı ünlü şair. Göstermelik ahlâk anlayışlarını deşecek, sarsacaktı...

Haluk Oral, öteki kitaplarında olduğunca, sanat insanından geriye kalanları, eldeki belgeleri, yitip gidecek her şeyi derleyerek bize armağan ediyor. Bunu gerçekleştirirken, romancılara ve deneme yazarlarına özgü bir ‘duyarlılığı’ yordam ediniyor. Haluk Bey’e teşekkür ederek noktalıyorum.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.