07 Aralık 2017 Perşembe 16:45
ABD'nin Kudüs kararı kim için ne anlama geliyor?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıma dünyanın büyük kısmı tarafından tepki ile karşılandı.

İngiliz Guardian gazetesi, Trump’ın tartışmalı adımını bölgenin başlıca oyuncularını, barış süreci ve sonuçlarına değerlendiren bir yazı yayınladı.

BBC Türkçe’nin aktardığına göre, Guardian’ın haberi şöyle:

BARIŞ SÜRECİ

Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin barış misyonunun 2014'te başarısızlıkla sonuçlanmasından bu yana barış süreci zaten fiilen can çekişiyordu.

Ancak ABD dışında uluslararası toplum, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımasının, herhangi bir anlamlı barış sürecini yeniden canlandırma umutları açısından felaket olduğunu söylüyor.

Kudüs'ün statüsü, diplomatların iki taraf arasında müzakere sürecinde çözülmesi gerektiğini söylediği başlıca konulardan biri.

FİLİSTİNLİLER

Filistinliler Trump'un duyurusunu, Doğu Kudüs'ün gelecekteki bağımsız Filistin devletinin başkenti olması umutları ve taleplerine son verecek bir adım olarak görüyor.

Çok az Filistinli şiddete geri dönmek istese de, çoğu diplomatik çabaların kendi devletlerine ulaşma amaçlarına çok yaklaştırmadığını hissedecek ve doğrudan harekete geçmenin dışında pek bir seçenekleri kalmadığını değerlendirecek.

İSRAİL

İsrail hükümeti sevinçli. Doğu Kudüs'ü 1967'deki altı gün savaşlarında ele geçirip sonra ilhak eden İsrail "ebedi ve bölünmez" başkenti olduğunu iddia ediyor ve uzun süredir bunun uluslararası arenada tanınmasını istiyor.

Çok sayıda İsrailli politikacının Filistinlilerle müzakere yoluyla pek bir kazanım elde edilemeyeceği görüşünü de güçlendirecek.

İşgal altındaki Doğu Kudüs'te yaşayan 200 bin Yahudi yerleşimci de sevinecek.

BÖLGE

Trump'ın bu hamlesi zaten çalkantılı haldeki bölgeyi daha da istikrarsızlaştıracak. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD'nin bölgeyi ve dünyayı ufukta sonu gözükmeyen bir yangına sürükleyeceğini" söyledi.

Türkiye ayrıca İsrail ile diplomatik ilişkilerini kesebileceğini belirtti.

ABD'nin bölgedeki önemli müttefiki Suudi Arabistan bu kararın Riyad'ın barış sürecini yeniden canlandırma çabalarına darbe vuracağına inanıyor.

İsrail'e komşu Arap ülkeleri Mısır, Ürdün, Lübnan ve Suriye de Trump'ın kararını kınadı.

AVRUPA

ABD'nin Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması çoğu Batı Avrupa ülkesinde kaygı yarattı.

Ancak buradaki en önemli mesele, AB'nin Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerinde üretilen mallara sıkı bir yasak koymak ya da işgal altındaki topraklarda faaliyet gösteren İsrail işletmeleriyle iş yapmayı reddetmek gibi adımlar atıp, ABD'den farklı bir yola girip girmeyeceği.

KUTSAL TOPRAKLARDAKİ HRİSTİYANLAR

Kudüs'teki en üst düzey Hristiyan isim olarak görülen Rum Ortodoks Başpiskoposu 3. Theophilos ve Kudüs'teki 10 kadar diğer kilise lideri Trump'a bir mektup yazıp, kararın "tamir edilemez hasarlara" yol açabileceğini belirtti.

Mektupta kararın "Kudüs ve kutsal topraklardaki nefret, çatışma, şiddet ve acıyı arttıracağı, birlik olma amacından uzaklaştıracağı ve yıkıcı bir bölünmeye doğru götüreceği" belirtildi.

KUDÜS

2015'te Filistinliler kentin 850 bin kişilik nüfusunun yüzde 37'sini oluşturuyordu. Çoğu kalabalık evler ve mahallelerde yaşıyor, yeni ev yapma ya da mevcut evlerini genişletmek için inşaat izni alamıyor. Dörtte üçü yoksulluk sınırının altında yaşıyor ve dörtte biri duvar nedeniyle kentten kopuk mahallelerde oturuyor.

Trump'un son hamlesinin bu insanların koşullarını nasıl iyileştireceğini düşünmek zor.

Ancak Kudüs Belediye Başkanı Nir Barkat "Biz burada, Kudüs'te başkanı alkışlıyoruz" dedi ve şiddete başvuranların "ağır bir bedel ödeyeceği" uyarısında bulundu.

TRUMP NE DEMİŞTİ?

Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıdığını açıklayan Trump, “Yirmi yılı aşkın süre geçti ancak nihai barışa yaklaşabilmiş değiliz. Ben, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak kabul etmenin zamanının geldiği konusunda kararlıyım” ifadelerini kullandı.

Kudüs’üİsrail’in başkenti olarak tanımanın ‘gerçeklik’ olduğunu savunan Trump, “Bu, gerçekliğin kabul edilmesinden başka bir şey değil. Bu, daha önceden yapılmalıydı.Dışişleri Bakanlığı'na, ABD Büyükelçiliği'ni Tel Aviv'den Kudüs'e taşıma konusunda hazırlık yapması talimatını veriyorum. Bu karar, nihai barışa olan bağlılığımızın ihlal edilmesi anlamına gelmiyor. Bölgenin liderlerinden isteğim, nihai barışın peşinden gitmeleridir” dedi.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Son Güncelleme: 08.12.2017 08:35
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Yorumlardan doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderene aittir.