Madendeki yok denilen taşeronlar

Manisa'nın Soma İlçesi'nde 301 işçinin hayatını kaybettiği madendeki çalışma şartları, taşeron sistemleri, bu taşeronları simgeleyen isimler ile bonus sistemiyle işçilerin yarıştırılması sistemleri de ortaya çıktı.

İşçilerin gruplar halinde günlük üretimlerini arttırmak için yarıştırıldıkları, ayrıca resmiyette olmasa da, taşeronların 'Mis', 'Nilüfer bey', 'Gema', 'Doğanay', 'Atmış' ve 'Şengül' gibi adlarla birbirlerinden ayrıldıkları ortaya çıktı.

Geçen hafta Salı günü Soma Kömür İşletmeleri'ne ait maden ocağında çıkan yangın sonrasında, 301 işçi yaşamını yitirdi. 486 işçi ise, yaralı olarak kurtarıldı. Facianın hemen ardından madenle ilgili çeşitli iddialar ortaya atıldı. Resmi kayıtlarda olmasa da taşeron sisteminin uygulandığını, işçilerin bonus olarak adlandırılan ödülleri alabilmek için yarıştırıldığı ileri sürüldü.

HER TEŞERON KENDİ EKİBİYLE İŞE GİRMİŞ

Yıllarca madende çalışan işçilerin anlatımları, madende uygulanan sistemin de deşifre olmasını sağladı. Madende, resmiyette olmasa da kendi taşeron gruplarını belirleyen kişiler 'ekip başı' veya 'dayıbaşı' olarak adlandırılıyor. Bu ekip başlarının sayıları 20 ila 25 arasında değişen madencilikte kalifiye olan elemanları için madenin yöneticileriyle görüştükleri, onlarla pazarlık yaparak ücrette anlaştıkları tespit edildi. Bu anlaşmanın sağlanmasıyla da, ekip başlarının ekibindeki kişilerin bu kez şirketin resmi kayıtlarında da çalışan gösterilip resmiyette de her hangi bir sorumluluk alınmadı.

Bu ekip başlarının gruplarının, 'Mis', 'Nilüfer bey', 'Gema', 'Doğanay', 'Atmış' ve 'Şengül' gibi adlarla simgelendikleri, bu isimlerle birbirlerinden ayrıldıkları saptandı. Çalışanların şirketten anlaşmaya göre 1000 ile 2 bin TL arasında ücret aldıkları, ekip başlarının aldığı ücretlerin ise 10 bin TL'ye yaklaştığı ileri sürüldü.

BONUS SİTEMİYLE YARIŞTIRILMIŞLAR

Bunun yanı sıra işçilerin ocağa girdikten sonra bu kez de vardiya amirleri tarafından, bonus olarak adlandırılan ödüllerini ek ödemeleri alabilmek için de çalışmaya zorlandıkları ileri sürüldü.

08.00- 16.00 saatlerindeki vardiyanın 'Gündüz', 16.00- 24.00 saatlerindeki vardiyanın 'Paşa' ve gece 24.00- 08.00 saatleri arasındaki vardiyanın ise 'Serseri vardiyası' olarak adlandırıldığı madende, işçilerin adeta yarış atı gibi kullanıldıkları belirlendi. Vardiya amirlerinin, hem kendileri, hem de işçilerin bonus alması için çalıştırdıkları öğrenildi. Her vardiya arasında yarış olduğu bunun da günlük kömür üretemini arttırdığı çalışan işçilerce ifade edildi. (gazeteport)

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.