Biranızı getiren garson kaç saattir çalışıyor?

Kafe ve bar çalışanları, esnek çalışma saatleri, kötü çalışma koşulları, sigortasız ve güvencesiz çalışmaya karşı bir araya geldi.

Kafe bar çalışanları Kafe-Bar Çalışanları Birliği kuruldu.

Kafe bar çalışanları "Çayınızı getiren garson kaç saattir çalışıyor? Biranızın soğukluğundan şikayet ettiğiniz çalışan biraz yorgun mu görünüyor? Merdivenlerden düşen çalışanın sigortası var mı? Bir kokteyl bu kadarsa çalışanlar ne kadar kazanıyor? Geçen geldiğinizdeki garson şimdi neden yok?" sorularını gündeme taşıyarak çalışma koşullarına dikkat çekti.

İstanbul’un Kadıköy, Maltepe, Beşiktaş, Beyoğlu gibi ilçelerindeki kafe ve barlarında çalışan 15 kadar kişi bu ve benzer sorunlarının ortaklığından yola çıkarak Kafe-Bar Çalışanları Birliği’ni kurduklarını duyurdu.

Sadece kafe ve bar çalışanlarını değil sektörün tüm bileşenlerini kapsadıklarını söyleyen işçiler, "Amaç; bir araya gelmek, sorunlara dikkat çekmek ve dayanışmayı sağlamak"

Kafe-Bar Çalışanları Birliği Temsilcisi Öner Yakasız Bianet'ten Beyza Kural'a konuştu.

Yakasız, yaklaşık sekiz yıldır kafe ve bar çalışanı. Sektördeki sorunlara rağmen dernek gibi örgütlü bir gücün olmadığını ve bu boşluğu doldurmak istediklerini söyledi.

Bunun bir dayanışma ağı olduğunu vurguladı. Sivil toplum kuruluşu gibi hareket etmek istemediklerini, kısa vadede dernekleşme gibi bir planları olmadığını ekledi.

Yanyana çalışanların dahi birbirinden habersiz olduğuna dikkat çeken Yakasız, çalışanları biraraya getirmek istediklerini söyledi. Örgütlülük sonucu çalışanların ortak kararıyla çalışma koşullarında bir standart belirlemek de hedefler arasında.

“Sektörün ve ülkenin gerçekliği ortada. Bir bardan ‘sekiz saat çalıştırıp elli lira vereceksin’ diye bir talebimizin gerçekçi olmayacağını biliyoruz. Biz örgütlü gücümüzle meşru bir zemin yaratacağız ve herkes ‘bu parayla bu iş yapılmaz’ diyecek. Ortak karar oluşturup ‘bu iş bu kadar yapılır, hakkı budur’ diyeceğiz.”

Dört-beş gündür sosyal medyadan yaptıkları duyurulara gelen geri dönüşlerle bu birliğe ihtiyacı hissettiklerini anlattı.

Kafe ve barlarda gündelik ücret ödendiği için öğrenciler çalışanların büyük bölümünü oluşturuyor. Öner Yakasız da öğrenciyken çalışmaya başladı. Bir süre ara verip okula dönse de para bittikçe tekrar çalışmaya başladı. Sekiz yıl içinde 20'ye yakın farklı yerde çalıştı.

Sektörü “Esnek çalışmanın en yoğun, sigortanın ise hiç olmadığı sektör" diye tanımlayan Yakasız sorunları sıraladı. Liste uzun:

ÇALIŞMA SAATLERİ

Öğlen 14.00’te iş başı yapıyorsun, çıkış belli değil. Gece 02.00’ye dek anlaşılıyor başta ama içeride müşteri var, işletme de para kazanmaya devam ediyorken bu saat sabah 04.00, 05.00’e dek uzayabiliyor. Yasal sınır olmasa sabaha dek sürecek belki. Sekiz saat çalışmayı ummak çok zor.

SAĞLIK

Sürekli ayaktasın. Getirdiği bir bedensel yorgunluk var, buna erken yaşlanma bile denebilir. Bel fıtığı, ayaklarda varis, damar tıkanıklığı gibi hastalıklar yaygın.

Kafe ve barlar sosyal gözüken ortamlar ama aslında burada çalışanlar anti-sosyal bir kişiliğe bürünüyor. İnsanlardan uzaklaşıp yalnız kalma isteği oluşuyor.

SOSYAL HAKLAR

Sigorta yok. İşveren istediği zaman işine son verebiliyor.

ÜCRET

Ödeme günlük. O da en fazla 50 lira. Bunun için ise 18 saate varan açılış-kapanış dediğimiz şekilde çalışman gerekiyor. 20-30 liraya çalışanlar bile var.

Birçok işletme maaş vermektense ‘müşteri zaten 60 lira bahşiş bırakıyor, ben de üzerine 20 lira veririm iyi para kazanırsın’ gibi cazibeler sunuyor. Emeğinin ücretini müşteriden talep etmen bekleniyor.

İŞ GÜVENCESİ

Puan sistemi olan yerler var. Ne kadar iş yaparsan o kadar para kazanırsın. Bu seni iş arkadaşınla rekabete koşturuyor. Onun yaptığından fazlasını yapmaya çalışarak diğer işyerini bırak kendi çalıştığın yerdeki arkadaşınla rekabet başlıyor. Bu da kişisel bir sıkıntı kaynağı.

Çok şubeli yerlerde üç ay çalıştırıp işten çıkardıktan sonra bir ay sonra yeniden işe alıyor. Çıkardığı kişinin yerine daha ucuz çalışan alıyor. Çalışanın daha talepkar olmasını önlüyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.